Ο καθηγητής Πνευμονολογίας Παναγιώτης Μπεχράκης, σε συνέντευξή του στο Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) με θέμα «Οι Έλληνες και το κάπνισμα», μιλά για τη σχέση των Ελλήνων με το κάπνισμα, την ανάγκη ενίσχυσης της πρόληψης και τον καθοριστικό ρόλο της εκπαίδευσης στην αντιμετώπιση της καπνιστικής συνήθειας.
Με πολυετή εμπειρία στην Πνευμονολογία και την Εντατική Θεραπεία, ο κ. Μπεχράκης εξηγεί ότι η καθημερινή επαφή με ασθενείς που πάσχουν από σοβαρές ασθένειες που συνδέονται με το κάπνισμα αποτέλεσε το βασικό κίνητρο για τη συνεχή δράση του κατά του καπνίσματος.
Όπως αναφέρει, επί περίπου 40 χρόνια έχει βρεθεί αντιμέτωπος με περιστατικά ανθρώπων που χάνουν τη ζωή τους από καρκίνο του πνεύμονα, αντιμετωπίζουν αναπνευστική ανεπάρκεια ή υποφέρουν από άσθμα. Η εμπειρία αυτή, όπως σημειώνει, αποτελεί τόσο συναισθηματικό όσο και επιστημονικό κίνητρο για την προσπάθεια περιορισμού του καπνίσματος.
Η εικόνα του καπνίσματος στην Ελλάδα
Αναφερόμενος στην υψηλή κατανάλωση καπνού στην Ελλάδα, ο καθηγητής επισημαίνει ότι ο μύθος του Έλληνα «θεριακλή» έχει πλέον καταρρεύσει. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται στη συνέντευξη, το κάπνισμα στη χώρα βρισκόταν λίγο πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ παράλληλα καταγραφόταν σημαντική μείωση της κατανάλωσης τσιγάρων.
Ιδιαίτερα θετική θεωρεί και τη μεταστροφή της ελληνικής κοινής γνώμης απέναντι στο κάπνισμα και, κυρίως, απέναντι στην έκθεση των πολιτών στο παθητικό κάπνισμα. Όπως αναφέρει, σημαντικό μέρος της κοινωνίας, ακόμη και καπνιστές, εκφράζει δυσαρέσκεια για τη μη εφαρμογή της νομοθεσίας προστασίας από το παθητικό κάπνισμα.
Η πρόληψη ξεκινά από την εκπαίδευση
Για τον κ. Μπεχράκη, η αποτελεσματικότερη στρατηγική για τη μακροπρόθεσμη αντιμετώπιση του καπνίσματος είναι η πρόληψη και ειδικότερα η εκπαίδευση.
«Η συνταγή της επιτυχίας βρίσκεται στην εκπαιδευτική διαδικασία», τονίζει, αναφερόμενος στα προγράμματα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης που απευθύνονται στους μαθητές όλων των βαθμίδων της εκπαίδευσης.
Στόχος αυτών των παρεμβάσεων είναι οι μαθητές να αποκτήσουν από νωρίς τις γνώσεις και τα εφόδια που θα τους βοηθήσουν να επιλέξουν το μη κάπνισμα ως τρόπο ζωής. Όπως σημειώνει, τα πρώτα αποτελέσματα του προγράμματος HEART II ήταν ενθαρρυντικά, τόσο ως προς την αποδοχή τους από την εκπαιδευτική κοινότητα όσο και από τους ίδιους τους μαθητές.
Το παθητικό κάπνισμα ως ζήτημα προστασίας της υγείας
Ιδιαίτερη θέση στη συνέντευξη καταλαμβάνει το ζήτημα του παθητικού καπνίσματος. Ο κ. Μπεχράκης αναδεικνύει τις επιπτώσεις της έκθεσης στον καπνό σε κλειστούς δημόσιους χώρους, με ιδιαίτερη αναφορά στα παιδιά, τις εγκύους, τους ασθενείς με αναπνευστικά ή καρδιαγγειακά προβλήματα και τους εργαζομένους.
Στο πλαίσιο αυτό, παρουσιάζει τη «Διακήρυξη 10.329 Ελλήνων Φοιτητών για το Παθητικό Κάπνισμα ως Θέμα Ανθρώπινων Δικαιωμάτων», μέσα από την οποία οι φοιτητές ζητούν την ουσιαστική προστασία των πολιτών από την έκθεση στον καπνό.
Η θέση που αναδεικνύεται είναι ότι η προστασία από το παθητικό κάπνισμα δεν αποτελεί μόνο ζήτημα δημόσιας υγείας, αλλά συνδέεται και με την προστασία της υγείας, της εργασίας, της οικογένειας, των γυναικών και των παιδιών.
Ο στόχος για μια Ευρώπη χωρίς κάπνισμα
Ως Πρόεδρος του European Network for Smoking and Tobacco Prevention, ο κ. Μπεχράκης αναφέρεται και στους ευρωπαϊκούς στόχους για τη μείωση του καπνίσματος.
Όπως επισημαίνει, απαιτείται πλήρης εφαρμογή του Πλαισίου Σύμβασης του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τον Έλεγχο του Καπνίσματος, αλλά και σταθερή προσπάθεια ώστε η συχνότητα του καπνίσματος να μειωθεί δραστικά τις επόμενες δεκαετίες.
Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι η προσπάθεια δεν είναι εύκολη, αλλά θεωρεί πως η Ευρώπη διαθέτει τις προϋποθέσεις και την κοινωνική ευθύνη για να πρωταγωνιστήσει στην προστασία της δημόσιας υγείας από τις συνέπειες του καπνίσματος.
Η πρόληψη ως μεγάλη πρόκληση της σύγχρονης Ιατρικής
Κλείνοντας, ο καθηγητής Μπεχράκης αναφέρεται στη θέση που πρέπει να έχει η πρόληψη στη σύγχρονη Ιατρική. Όπως εξηγεί, παρά τη μεγάλη πρόοδο που έχει σημειωθεί στη διάγνωση και τη θεραπεία των ασθενειών, η πρόληψη εξακολουθεί να παρουσιάζει σημαντικές αδυναμίες σε επίπεδο κοινωνίας.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο καρκίνος του πνεύμονα. Παρότι η σύνδεσή του με το κάπνισμα είναι γνωστή, εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αιτίες θανάτου παγκοσμίως.
Για τον κ. Μπεχράκη, η αντιμετώπιση του καπνίσματος δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στη θεραπεία των συνεπειών του. Απαιτείται επένδυση στην πρόληψη, στην ενημέρωση και κυρίως στην εκπαίδευση των νέων, ώστε η αποφυγή του καπνίσματος να γίνει συνειδητή επιλογή ζωής.
Δείτε το σχετικό σύνδεσμο.
