Τον εμβολιασμό όλων (νέων και ηλικιωμένων) ζητούν οι επιστήμονες καθώς σύμφωνα με μελέτες ασυμπτωματικοί ασθενείς –σε πρώτη φάση- εμφάνισαν συμπτώματα Long-Covid μετά από μήνες

Αυτό τονίστηκε στην πρώτη Διαδικτυακή Συζήτηση Στρογγύλης Τράπεζας, του 7ου Κύκλου Διαλέξεων του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος με θέμα «Σημαντικές Συνέπεις μετά από Νόσηση COVID-19».

«Ο εμβολιασμός είναι αναγκαίος σε όλες τις ηλικίες. Κι αυτό γιατί έχει παρατηρηθεί ότι ακόμη και σε ηλικιακά νέους ασυμπτωματικούς ασθενείς, εμφανίστηκαν συμπτώματα Long-Covid μετά από τέσσερις μήνες. Για παράδειγμα ανοσμία και απώλεια γεύσης» ανέφερε ο  Πρόεδρος της Ελληνικής Νευρολογικής Εταιρείας, κ. Γεώργιος Τσιβγούλης, Καθηγητής Νευρολογίας ΕΚΠΑ, Δ/ντής Β’ Νευρολογικής Κλινικής ΕΚΠΑ, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο ΑΤΤΙΚΟΝ.

Από την πλευρά του ο κ. Παύλος Σακκάς, Ομότιμος Καθηγητής Ψυχιατρικής της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, τόνισε πως «για να αποτελέσει παρελθόν τους επόμενους μήνες η νόσος COVID-19 χρειαζόμαστε ταχύτερη εμβολιαστική κάλυψη σε παγκόσμιο επίπεδο». Στην κατεύθυνση αυτή ήταν και η τοποθέτηση του κ. Νίκου Τζανάκη, Αντιπροέδρου της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας και Καθηγητή Πνευμονολογίας στην Ιατρική Σχολή Πανεπιστημίου Κρήτης.

Οι επιστήμονες ανέφεραν πως μέχρι σήμερα το μόνο όπλο απέναντι στη νόσο COVID-19 είναι ο εμβολιασμός δεδομένου ότι ένα ποσοστό  όσων νόσησαν εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρά αναπνευστικά, νευρολογικά και ψυχικά προβλήματα.

Νευρολογικά προβλήματα

Ο κ. Τσιβγούλης μιλώντας για τις νευρολογικές επιπτώσεις που αφήνει η νόσος COVID-19 σε όσους νοσήσουν είπε: ότι το 1/3 των ασθενών που έχουν επιβιώσει αντιμετωπίζει, για άγνωστο μέχρι στιγμής χρονικό διάστημα, σοβαρές νευρολογικές διαταραχές, όπως:

• Κόπωση ή έντονη κούραση
• Δυσκολία συγκέντρωσης, διαταραχή προσοχής
• Δυσκολία πνευματικής εργασίας
• Κεφαλαλγία
• Εμβοές
• Αγχώδη διαταραχή
• Ψύχωση
• Διαταραχές ύπνου
• Επώδυνα σύνδρομα

Ωστόσο, όπως συμπλήρωσε, «σύμφωνα με τα πρώτα αποτελέσματα επιστημονικών μελετών που έχουν γίνει σε ευρωπαϊκές χώρες, μετά την πάροδο έξι μηνών φαίνεται ότι οι όποιες εγκεφαλικές αλλοιώσεις έχει προκαλέσει στους ασθενείς η νόσος, είναι λειτουργικά αναστρέψιμες».

Περισσότερες νευρολογικές επιπλοκές αφήνει σε άτομα που νοσηλεύτηκαν σε μονάδα αυξημένης φροντίδας ή ΜΕΘ και συγκεκριμένα  γυναίκες με ιστορικό αγχώδους και  ψυχικής διαταραχής, καθώς και παχύσαρκους άνδρες.

Αναφερόμενος στην ιατρική φροντίδα των ασθενών με νευρολογικές επιπλοκές  ο  Πρόεδρος της Ελληνικής Νευρολογικής Εταιρείας εξήγησε πως απαιτείται διεπιστημονική συνεργασία μεταξύ νευρολόγων, ψυχολόγων, καρδιολόγων, ψυχιάτρων και κοινωνικών λειτουργών .

Αναπνευστικές επιπτώσεις

«Μανιώδη απατεώνα», χαρακτήρισε τη νόσο από την πλευρά του ο κ. Νίκος Τζανάκης, προσθέτοντας πως «ο ιός πολύ συχνά μεταλλάσσεται και έχει στην αρμαθιά του πολλά κλειδιά για να μπει στον ανθρώπινο οργανισμό. Αυτό συμβαίνει τη στιγμή που η επιστημονική κοινότητα δεν έχει βρει ακόμη το φάρμακο για την οξεία φάση της νόσου».

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Τζανάκης, το 24% όσων νοσούν από COVID-19 θα παρουσιάσουν αναπνευστικά προβλήματα (δύσπνοια κλπ) και το 5% πιθανά θα εκδηλώσει πνευμονική ίνωση.

Παρά ταύτα, όπως δείχνουν τα πρώτα ευρήματα μελετών στις οποίες συμμετέχουν και Έλληνες ερευνητές, το 90 με 95% των ασθενών θα παρουσιάσει βελτίωση, το 10% θα έχει μόνιμες βλάβες στους πνεύμονες.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης, οι ασθενείς με πνευμονολογικά προβλήματα θα πρέπει να τυγχάνουν ιδιαίτερης προσοχής καθώς είναι αναγκαίο να εξετάζονται συχνά από τον θεράποντα γιατρό τους.

Πνευμονική ίνωση

Η πνευμονική ίνωση είναι επικίνδυνο σύνδρομο, το οποίο διαταράσσει σε ποσοστό 100% την καθημερινότητα του ασθενή και μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο.

Οι ασθενείς που κινδυνεύουν να εμφανίσουν πνευμονική ίνωση, είναι συνήθως αυτοί που :

• Νόσησαν βαριά, με υψηλές ανάγκες οξυγόνου,
• Διασωληνώθηκαν,
• Είναι μεγάλης ηλικίας,
• Είναι άνδρες, παχύσαρκοι,
• Νοσηλεύτηκαν για μεγάλο χρονικό διάστημα

Ψυχικές συνέπειες

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Ομότιμος Καθηγητής Ψυχιατρικής κ. Σακκάς, δεν έχουν καταγραφεί μείζονες ψυχικές συνέπειες, ωστόσο κατά την διάρκεια της πανδημίας και της καραντίνας, διαπιστώθηκε αύξηση της κατανάλωσης στη χώρα αντικαταθλιπτικών και αγχολυτικών φαρμάκων, ενώ εκτιμάται ότι η  χρήση ναρκωτικών, όπως η κοκαΐνη, πενταπλασιάσθηκε στην Αττική.

Συγκεκριμένα, όπως τόνισε ο κος Σακκάς, ενώ δεν είχαμε μείζονες ψυχικές συνέπειες, οι ασθενείς βίωσαν  έντονο μετατραυματικό στρες, κατάθλιψη και ενοχές, ενώ επίσης εμφάνισαν γκρίνια, επίκληση βοήθειας, αύξηση κατανάλωσης αντικαταθλιπτικών (>20%),  αγχολυτικών (100%) και  αντιψυχωσικών φαρμάκων, καθώς επίσης και ναρκωτικών ουσιών.

Σημαντικό ρόλο για τους ασθενείς έπαιξαν:

• Η βαρύτητα της νόσου (απομόνωση, καραντίνα, νοσηλεία σε ΜΕΘ)
• Η προσωπικότητα του καθενός
• Οι συνθήκες (κοινωνικό, οικογενειακό, εργασιακό, ιδεολογικό περιβάλλον)
• Η οικονομική στήριξη και η απώλεια
• Η ηλικία
• Τα επιτεύγματα του παρελθόντος
• Η υπενθύμιση της θνητότητας
• Κοινωνική στήριξη ή στιγματισμός

Όσον αφορά στις κοινωνικές αντιδράσεις, σχετικά με την άρνηση ύπαρξης της νόσου, αλλά και της αναγκαιότητας του εμβολιασμού, ο Καθηγητής Ψυχιατρικής τις απέδωσε:

• Στη διάρκεια της πανδημίας καθώς αρχικά υπήρχε αισιοδοξία για γρήγορο τέλος
• Στην καραντίνα
• Στην παραπληροφόρηση μέσω Social Media
• Στην άρνηση της ύπαρξης της νόσου από μικρή μειοψηφία του κόσμου

Επίσης, σύμφωνα με τα στοιχεία, δεν φαίνεται να υπήρξαν ψυχικές επιπτώσεις στα παιδιά, παρά το γεγονός ότι απήχαν από το σχολείο και τις κοινωνικές τους συναναστροφές. Αυτό, διότι όπως τόνισε, «τα παιδιά είναι περισσότερο προσαρμοστικά από τους μεγάλους και τα βγάζουν πέρα πολύ πιο εύκολα».

Καταλήγοντας, ο κ. Σακκάς επεσήμανε πως η πανδημία φεύγοντας θα μας αφήσει σημαντικές αλλαγές στην κοινωνική ζωή, όπως:

• Επιφυλακτικότητα στις συναστροφές (φιλιά, χειραψίες, εναγκαλισμοί)
• Μέτρα προστασίας (μάσκες, αντισηπτικά)
• Απομόνωση
• Τηλεργασία
• Αποφυγή συνωστισμού

Η επόμενη προγραμματισμένη διάλεξη του 7ου Κύκλου θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 10 Νοεμβρίου 2021, με θέμα “Παχυσαρκία & Σακχαρώδης Διαβήτης  Τύπου 2 σε Παιδιά και Εφήβους” εισηγήτρια την κυρία Ευαγγελία Χαμανδάρη, Καθηγήτρια Παιδιατρικής – Παιδιατρικής Ενδοκρινολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο Παίδων Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ.

Δείτε το πρόγραμμα του 7ου Κύκλου Διαλέξεων 2021-2022 εδώ

Ο 7ος Κύκλος Διαλέξεων πραγματοποιείται αποκλειστικά διαδικτυακά, χωρίς την παρουσία κοινού. Αν επιθυμείτε να εγγραφείτε στη λίστα επαφών μας για να σας ενημερώνουμε σχετικά με τις δράσεις και τις εκδηλώσεις του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας ACG, μπορείτε να στείλετε το αίτημα σας στο iph@acg.edu. Παρακαλούμε όπως μας αναφέρετε Ονοματεπώνυμο/ Ιδιότητα-Φορέας/ Τηλέφωνο (προαιρετικό).
Για περισσότερες πληροφορίες δείτε εδώ

Οι Κύκλοι Διαλέξεων του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας, ACG αναδεικνύουν χρόνια και αναδυόμενα θέματα δημόσιας υγείας, απευθυνόμενοι στο ευρύ κοινό που δεν έχει πάντα πρόσβαση στην έγκυρη και λεπτομερή ενημέρωση της επιστημονικής κοινότητας, αλλά και σε επαγγελματίες υγείας που θέλουν να ενισχύσουν τις γνώσεις τους.

Βρείτε το πλήρες πρόγραμμα του 7ου Κύκλου Διαλέξεων του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας, ACG εδώ.

Η διάρκειά τους είναι σύντομη έτσι ώστε να παρουσιάζονται με εύκολο και κατανοητό τρόπο τα βασικά χαρακτηριστικά του κάθε θέματος από εξειδικευμένους επιστήμονες με πολυετή εμπειρία. Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης μπορείτε να αποστέλνετε τα ερωτήματα σας (είτε με email στο iph@acg.edu είτε στα σχόλια του Facebook live), τα οποία θα απαντηθούν από τον/ τους εισηγητή/ τες μετά την ολοκλήρωση της παρουσίασής τους.

Η συμμετοχή είναι δωρεάν και δεν απαιτείται προκράτηση θέσης.

Εσάς, πόσο σας αφορούν τα Θέματα Δημόσιας Υγείας?

Μπορείτε να παρακολουθήσετε τις διαλέξεις, χωρίς κόστος συμμετοχής, σε ζωντανή μετάδοση μέσω της σελίδας του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας, ACG στο Facebook ή μέσω του Youtube καναλιού Institute of Public Health – ACG. Στις ίδιες σελίδες, τα video των διαλέξεων θα παραμείνουν αναρτημένα και μετά την μετάδοσή τους, όπου μπορείτε και να τα αναζητήσετε.

Για τους ιατρούς που παρακολουθούν τις διαλέξεις, χορηγούνται μόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης (CME-CPD credits) από τον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο, μόνο για τους εγγεγραμμένους στον Σύλλογο, ενώ για τους νοσηλευτές χορηγούνται Μονάδες Συνεχιζόμενης Νοσηλευτικής Εκπαίδευσης από την Ένωση Νοσηλευτών Ελλάδος-ΕΝΕ, μόνο για τους εγγεγραμμένους στην Ένωση.

Οι γιατροί και νοσηλευτές που επιθυμούν να λάβουν τα αντίστοιχα μόρια, καλούνται να συμπληρώσουν το ηλεκτρονικά αναρτημένο ερωτηματολόγιο (βρείτε το ), μετά την ολοκλήρωση της εκάστοτε εκδήλωσης και για περιορισμένο χρονικό διάστημα. H βεβαίωση παρακολούθησης στην οποία θα αναγράφονται και τα αναλογούντα CME μόρια, θα αποστέλλεται στην ηλεκτρονική σας διεύθυνση, το συντομότερο δυνατό.

Για απλές βεβαιώσεις παρακολούθησης, παρακαλούμε όπως αποστείλετε, μετά την ολοκλήρωση της εκδήλωσης, το αίτημα με το ονοματεπώνυμό σας και τον τίτλο της διάλεξης που παρακολουθήσατε στην ηλεκτρονική διεύθυνση iph@acg.edu, εντός 2 ημερών από την ημέρα της διάλεξης.

Αν  επιθυμείτε να εγγραφείτε στη λίστα επαφών μας ώστε να λαμβάνετε προσκλήσεις και ενημερώσεις για τις δράσεις μας, παρακαλούμε όπως αποστείλετε τη συναίνεση και τα στοιχεία σας (Ονοματεπώνυμο-Ιδιότητα/ Φορέας-Τηλέφωνο [προαιρετικό]) στην ηλεκτρονική διεύθυνση iph@acg.edu.

Βρείτε περισσότερες πληροφορίες για την κάθε διάλεξη:

• Σημαντικές συνέπειες μετά από νόσηση COVID-19
• Παχυσαρκία & σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 σε παιδιά και εφήβους
• Θέματα Βιοϊατρικής Ηθικής (Αυτονομία του ασθενούς – Ιατρικό απόρρητο & ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα – υποχρεωτικότητα του εμβολιασμού – ευθανασία)
• Σύγχρονες κλινικές εφαρμογές της γενετικής του ανθρώπου στη διάγνωση & θεραπεία του κληρονομικού καρκίνου (19/1/2022)
• Καρκίνος: Σύγχρονες θεραπευτικές προσεγγίσεις & πρόγνωση (2/2/2022)
• Το φάσμα των διαταραχών της ανάπτυξης από τις μαθησιακές δυσκολίες ως τον αυτισμό (30/3/2022)
• Αγωγή υγείας στα σχολεία (6/4/2022)
• Ασφάλεια & επάρκεια του αίματος για τα μεταγγισιο-εξαρτώμενα άτομα με μεσογειακή αναιμία – Οι ειδικές ανάγκες μεταγγίσεων στη δρεπανοκυτταρική αναιμία (4/5/2022)

Μπορείτε να παρακολουθήσετε τις διαλέξεις του Γ’, Δ’, Ε’ και ΣΤ’ Κύκλου, καθώς και άλλες εκδηλώσεις μας και video για θέματα Δημόσιας Υγείας, στο κανάλι του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας, ACG στο YouTube.

Το Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος και η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία, στο πλαίσιο της έναρξης της συνεργασίας τους, διοργανώνουν διαδικτυακή συνδιάλεξη την Τετάρτη 19 Μαΐου 2021, ώρα 19.00, με θέμα “Οξυγονοθεραπεία στη Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) και τη λοίμωξη COVID-19: Ομοιότητες & Διαφορές”.

Συντονισμός

Παναγιωτης Μπεχράκης, Πνευμονολόγος-Εντατικολόγος, Διευθυντής Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας, Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος

Εισηγήσεις

Αναπνευστική Ανεπάρκεια – Οξυγονοθεραπεία – Μη Επεμβατικός Μηχανικός Αερισμός στη ΧΑΠ

Γιώργος Χειλάς, Επιμελητης Α’ ΕΣΥ, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Συντονιστής Ομάδας ΧΑΠ της ΕΠΕ

Οξυγονοθεραπεία και μη-επεμβατική υποστήριξη σε αναπνευστική ανεπάρκεια λόγω COVID-19 πνευμονίας

Γιάννης Καλομενίδης, Καθηγητής Πνευμονολογίας, Α’ Κλινική Εντατικής Θεραπείας, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Νοσοκομείο “Ο Ευαγγελισμός”

Η εκδήλωση απευθύνεται κυρίως σε ιατρούς και επαγγελματίες υγείας, χωρίς κόστος συμμετοχής και χωρίς προεγγραφή.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε την εκδήλωση μέσω zoom:

https://zoom.us/j/93687756285

Για απορίες και διευκρινίσεις, μπορείτε να επικοινωνήσετε στο iph@acg.edu

To 50% των ανδρών στην Ελλάδα πάσχει από το Σύνδρομο Άπνοιας Ύπνου, σύμφωνα με στοιχεία επιστημονικής μελέτης που παρουσιάστηκε κατά τη διάρκεια της έβδομης Διαδικτυακής Διάλεξης του ΣΤ’ Κύκλου Διαλέξεων του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος.

Η αύξηση, σύμφωνα με τα στοιχεία, είναι αλματώδης καθώς το 2008 μόλις το 3-7% των ανδρών και μόλις το 2-5% των γυναικών έπασχε από το σύνδρομο, ενώ το 2019 τα ποσοστά άγγιξαν το 50% των ανδρών και το 18% των γυναικών. «Η αλματώδης αυτή αύξηση θα πάρει μορφή πανδημίας στους άνδρες ηλικίας 40 με 60 χρόνων, μέχρι το 2050 καθώς σχετίζεται με την αύξηση της παχυσαρκίας και όχι μόνο» ανέφερε η κυρία Αναστασία Αμφιλοχίου, Πνευμονολόγος, Διευθύντρια Μονάδας Μελέτης Ύπνου στο Σισμανόγλειο Γενικό Νοσοκομείο, που ανέπτυξε το θέμα του «Συνδρόμου Άπνοιας Ύπνου».

Το σύνδρομο άπνοιας-υπόπνοιας στον ύπνο χαρακτηρίζεται από:

• Επαναλαμβανόμενα επεισόδια διαταραχής της αναπνοής, διακοπές αναπνοής
• Αποκορεσμό της οξυαιμοσφαιρίνης, μειωμένη οξυγόνωση
• Διαταραχή της αρχιτεκτονικής του ύπνου (arousals), συνεχείς αφυπνίσεις, κυρίως μη αντιληπτές από τους ασθενείς.

«Το σύνδρομο είναι ιδιαίτερα επικίνδυνο για τους πάσχοντες αν δεν αντιμετωπιστεί, καθώς οι επιπλοκές που προκαλεί είναι πολύ σημαντικές για την υγεία και τη ζωή τους»

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ ΚΑΙ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΣΥΝΔΡΟΜΟΥ

• Τροχαία, (ο ασθενής κινδυνεύει να εμπλακεί)
• Γνωσιακές διαταραχές (προσοχής-συγκέντρωσης, μνήμης, κρίσης, επιπέδου ενεργότητας, χειρωνακτικής επιδεξιότητας, οπτικοκινητικής δεξιότητας, ροής προφορικού λόγου, εκτελεστικών λειτουργιών)
• Καρδιαγγειακά νοσήματα (αρτηριακή υπέρταση, στεφανιαία νόσο, εγκεφαλικά επεισόδιά, πνευμονική υπέρταση, αρρυθμία, σακχαρώδη διαβήτη).

Τα βασικά συμπτώματα, όπως έχουν καταγραφεί, στον ύπνο και την εγρήγορση είναι:

Στον ύπνο:

• Ροχαλητό
• Αίσθημα πνιγμονής
• Νυκτουρία
• Εφιάλτες
• Αφυπνίσεις
• Τινάγματα
• Υπερβολική εφίδρωση

Στην εγρήγορση:

• Υπνηλία
• Χρόνια κόπωση
• Μη αναζωογονητικός ύπνος
• Γνωσιακές διαταραχές
• Κατάθλιψη
• Σεξουαλικές διαταραχές
• Μεταβολές χαρακτήρα
• Πονοκέφαλος

Οι βασικοί προδιαθεσικοί παράγοντες είναι:

• Παχυσαρκία
• Φύλο
• Hλικία
• Κάπνισμα
• Αλκοόλ/ηρεμιστικά

ΔΙΑΓΝΩΣΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η διάγνωση του συνδρόμου γίνεται με φυσική εξέταση και τη χρήση της πολυπνογραφίας (ταυτόχρονη καταγραφή και συνδυασμένη ανάλυση διαφόρων παραμέτρων κατά τη διάρκεια του ύπνου). Η εξέταση, προηγμένης τεχνολογίας πραγματοποιείται σε ειδικό Τμήμα  Νοσοκομείου – Μονάδα Μελέτης Ύπνου – από Εξειδικευμένο Νοσηλευτικό και Ιατρικό προσωπικό. Μετά την εξέταση γίνεται η αξιολόγηση της βαρύτητας του συνδρόμου σε:

• Ήπιο (5-14,9 επεισόδια/ώρα ύπνου)
• Μέτριο (15-29,9 επεισόδια / ώρα ύπνου)
• Σοβαρό ( >30 επεισόδια / ώρα ύπνου)

«Η θεραπεία, περιλαμβάνει θεραπευτικά μέτρα πρώτης και δεύτερης γραμμής» αναλόγως της βαρύτητας του συνδρόμου διευκρίνισε η κυρία Αμφιλοχίου.

Τα θεραπευτικά μέτρα πρώτης γραμμής περιλαμβάνουν :

• Απώλεια βάρους
• Διακοπή κατανάλωσης αλκοόλ
• Διακοπή χρήσης επιβαρυντικών φαρμάκων
• Διακοπή καπνίσματος
• Θεραπεία ρινικών διαταραχών
• Πλάγια θέση σώματος στον ύπνο
• Υγιεινή του Ύπνου

Τα μέτρα δεύτερης γραμμής περιλαμβάνουν:

• Μη επεμβατικό μηχανικό αερισμό (CPAP, BiPAP)
• Ενδοστοματική συσκευή
• Χειρουργική αντιμετώπιση
• Φαρμακευτική αντιμετώπιση υπνηλίας

«Η πιο συχνά προτεινόμενη, από τους γιατρούς, μέθοδος για την αντιμετώπιση του συνδρόμου είναι η χρήση της συσκευής μηχανικού αερισμού (CPAP, BiPAP), η οποία έχει βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών» κατέληξε η κυρία Αμφιλοχίου.

Από την πλευρά του ο κύριος Κώστας Σολδάτος, Καθηγητής Ψυχιατρικής, Επίτιμος Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρείας Έρευνας Ύπνου, ανέπτυξε το θέμα «Ιατρική Διαταραχών του Ύπνου». Ο κύριος Σολδάτος έκανε ιστορική επιστημονική αναδρομή στο θέμα των διαταραχών του ύπνου, λέγοντας πως η αρχή έγινε το 1930 με το ηλεκτροεγκεφαλογράφημα και το 1968 προστέθηκε στη φαρέτρα της επιστήμης και το υπνοπολυγράφημα. Ανέπτυξε, επίσης, την αρχιτεκτονική και τα στάδια του ύπνου (εγρήγορση, NREM, REM), καθώς και τη σημασία του επαρκή ύπνου στη ρύθμιση των κιρκάδιων ρυθμών και βιολογικού ρολογιού μέσω των επιπέδων της μελατονίνης και κορτιζόλης, αλλά και την αυξητική ορμόνη που είναι είναι πολύ σημαντική σε περιόδους ανάπτυξης παιδιών και εφήβων.

Σύμφωνα με τον κύριο Σολδάτο οι διαταραχές του ύπνου κατατάσσονται σε:

• Αυπνία
• Υπερυπνία
• Ναρκοληψία
• Εφιάλτες
• Υπνοβασία-νυχτερινό τρόμο
• Διαταραχή συμπεριφοράς REM,
• Νυχτερινό μυόκλονο
• Υπνική άπνοια
• Διαταραχές κιρκαδιανών ρυθμών

Σύμφωνα με όσα ανέφερε ο Kαθηγητής, πολυπαραγοντικές είναι οι αιτίες που προκαλούν τις διαταραχές του ύπνου και η αντιμετώπισή τους γίνεται σήμερα με την συνεργασία πολλών ιατρικών ειδικοτήτων (ψυχιατρική, πνευμονολογία, νευρολογία, νευροψυχιατρική, παιδιατρική, ενδοκρινολογία) με εξειδίκευση στην κλινική υπνολογία.

«Η άσκηση της κλινικής υπνολογίας απαιτεί εξειδικευμένη εκπαίδευση, όπως και αρμονική διεπιστημονική συνεργασία, για την ολιστική προσέγγιση των προβλημάτων ασθενών με διαταραχές του ύπνου. Μείζων είναι ο ρόλος των κλινικών υπνολόγων στην αντιμετώπιση των ψυχοκοινωνικών αναγκών των ασθενών τους και στην κατάλληλη συνηγορία προς σημαντικούς τρίτους»

Έκκληση στους υγιείς πολίτες να προσέλθουν και να δώσουν αίμα, για να μη χαθεί από έλλειψη ούτε ένας ασθενής κατά τη διάρκεια του τρίτου κύματος της πανδημίας.

Η κυρία Κωνσταντίνα Πολίτη Αιματολόγος, Επίκουρος Καθηγήτρια Παθολογίας ΕΚΠΑ, Επιστημονική Σύμβουλος ΕΟΔΥ & Συντονιστικού Κέντρου Αιμοεπαγρύπνησης & Επιτήρησης Μεταγγίσεων (ΣΚΑΕΜ), ομιλήτρια της έκτης Διαδικτυακής Διάλεξης του ΣΤ’ Κύκλου Διαλέξεων του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος αποκάλυψε πως κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19 καταγράφηκε σημαντική μείωση στη συλλογή αίματος, που κυμαίνεται σε ποσοστό από 10 μέχρι και 35%!

«Η μείωση σημειώθηκε παρά το γεγονός ότι οι αιμοληψίες γίνονται εκτός Νοσοκομείων, σε κατάλληλα επιλεγμένους χώρους – σε συνεργασία με Συλλόγους  Εθελοντών Αιμοδοτών, Περιφερειών και Δήμων και σύμφωνα με τις οδηγίες του Εθνικού Κέντρου Αιμοδοσίας και του Συντονιστικού Κέντρου Αιμοεπαγρύπνησης και Επιτήρησης Μεταγγίσεων του ΕΟΔΥ»

Όπως εξήγησε η Επίκουρος Καθηγήτρια του ΕΚΠΑ η μείωση στη συλλογή του αίματος οφείλεται στη μειωμένη προσέλευση αιμοδοτών, που ήταν απόρροια αφενός των επιβληθέντων περιορισμών στις μετακινήσεις και αφετέρου στον δικαιολογημένο φόβο των πολιτών έναντι του άγνωστου ιού. Για την αντιμετώπιση της ανεπάρκειας του αίματος η χώρα μας εφάρμοσε αναγκαστικά στρατηγικές εκλεκτικής διάθεσης του αίματος και των συστατικών του, όπως αναβολή μη επείγουσας μετάγγισης, χειρουργείων κλπ.

«Η προσφορά αίματος θα πρέπει να συνεχιστεί, γιατί η μετάγγισή του είναι ένα από τα συχνότερα και σημαντικότερα θεραπευτικά μέσα για την αντιμετώπιση πολλών νοσημάτων και για την διεκπεραίωση χειρουργικών, καρδιαγγειακών, ορθοπεδικών, παθολογικών, παιδιατρικών, ογκολογικών, αιματολογικών και άλλων θεραπευτικών παρεμβάσεων» τόνισε η κυρία Πολίτη και πρόσθεσε: «Οι υγιείς εθελοντές αιμοδότες, σύμφωνα με τα διεθνή και ελληνικά σχετικά επιδημιολογικά δεδομένα, μπορούν άφοβα να δίνουν αίμα αν δεν έχουν έρθει σε στενή επαφή με πιθανό ή επιβεβαιωμένο κρούσμα της εν λόγω λοίμωξης, ή έχουν ταξιδέψει σε προσβεβλημένες από τον COVID-19 περιοχές».

Αξίζει να αναφερθεί ότι σύμφωνα με τη νέα αντίληψη για την ιατρική των μεταγγίσεων οι ασθενείς πρέπει να λαμβάνουν το προϊόν αίματος, που απαιτείται για την εκλεκτική διόρθωση της συγκεκριμένης ανεπάρκειάς τους. Έτσι, αποφεύγεται η περιττή και δυνητικά επιβλαβής έγχυση πλεοναζόντων συστατικών, τα οποία θα μπορούν αντίστοιχα να χρησιμοποιηθούν θεραπευτικά σε άλλους ασθενείς. Επομένως, από μια μονάδα ολικού αίματος ενός δότη μπορούν να σωθούν μέχρι και τρεις ασθενείς-λήπτες αντίστοιχα ερυθροκυττάρων, πλάσματος και αιμοπεταλίων.

ΠΑΝΔΗΜΙΑ ΚΑΙ  ΑΙΜΟΛΗΨΙΕΣ

Παρά το γεγονός ότι μέχρι σήμερα δεν έχει καταγραφεί κανένα κρούσμα μετάδοσης κορωνοϊού ή άλλου αναπνευστικού ιού με μετάγγιση αίματος, οι αιμοληψίες γίνονται κάτω από ειδικά προληπτικά μέτρα και αυστηρές οδηγίες προς τους αιμοδότες.

Συγκεκριμένα:

• Γίνεται προληπτικός αποκλεισμός από αιμοδοσία για 28 ημέρες ατόμων μετά από πιθανή επαφή με επιβεβαιωμένο κρούσμα
• Άτομα τα οποία νόσησαν από COVID-19 μπορούν να δώσουν αίμα 28 ημέρες μετά την αποδρομή των συμπτωμάτων και την αποθεραπεία από τη λοίμωξη
• Σε περίπτωση συμπτωμάτων που μοιάζουν με αυτά της νόσου COVID-19, συνιστάται παραμονή στο σπίτι και επικοινωνία με τον θεράποντα γιατρό ή ειδικούς επιστήμονες του Κέντρου Επιχειρήσεων του ΕΟΔΥ
• Αν κάποιος έδωσε αίμα και εμφανίσει συμπτώματα λοίμωξης του αναπνευστικού εντός δύο εβδομάδων από τον χρόνο της αιμοδοσίας, παρακαλείται να επικοινωνήσει με τον θεράποντα ιατρό για ιατρική αξιολόγηση και να γνωστοποιήσει το γεγονός στην Υπηρεσία Αιμοδοσίας όπου έδωσε αίμα

Όσον αφορά στον εμβολιασμό των εθελοντών αιμοδοτών η κυρία Πολίτη εξήγησε πως:

• Εμβόλια που περιέχουν αδρανοποιημένους ή μη ζώντες μικροοργανισμούς (π.χ mRNA) ΔΕΝ συνιστούν κίνδυνο για την ασφάλεια του Αίματος, των Ιστών και των Κυττάρων, επομένως, δεν απαιτείται περίοδος αποκλεισμού, εφόσον ο αιμοδότης αισθάνεται καλά
• Στην περίπτωση που μετά τον εμβολιασμό παρουσιαστούν ήπιες αντιδράσεις μπορεί κανείς να προσφέρει αίμα 7 ημέρες μετά την πάροδο των συμπτωμάτων

ΘΕΡΑΠΕΙΑ COVID-19 ΜΕ ΠΛΑΣΜΑ ΑΝΑΡΡΩΝΥΟΝΤΟΣ (CCP)

Για την συγκέντρωση πλάσματος αναρρωνύοντος, που χρησιμοποιείται σε κάποιες περιπτώσεις σοβαρής νόσου COVID-19, η κυρία Πολίτη έκανε έκκληση σε όσους έχουν θεραπευτεί από τον ιό να δώσουν αίμα.

Τα στοιχεία που πρέπει να πληρεί ο δότης για CCP είναι:

• Αιμοληψία με πλασμαφαίρεση 28 ημέρες μετά την έναρξη της νόσησης ή 14 ημέρες μετά την αποδρομή των συμπτωμάτων COVID-19
• Δότες 1ης φοράς δίνουν ολικό αίμα απο το οποίο διαχωρίζεται το πλάσμα
• Άνδρες με ιστορικό μετάγγισης και γυναίκες με ιστορικό εγκυμοσύνης εξετάζονται προηγουμένως για αντισώματα HLA
• Κάθε δυνητικός δότης πρέπει να έχει αρνητικό αποτέλεσμα για τον ιό σε δύο διαδοχικές εξετάσεις ή τουλάχιστον ένα αρνητικό test την ημέρα της αιμοδοσίας
• Απαιτείται έλεγχος για την παρουσία και τον τίτλο των εξουδετερωτικών αντισωμάτων έναντι SARS-COV-2

Σχετικά με τον ασθενή-λήπτη CCP:

• Απαιτείται γραπτή συγκατάθεση του ίδιου ή εξουσιοδοτημένου συγγενούς
• Η μετάγγιση 200ml CCP θα πρέπει να γίνεται αργά και με επιτήρηση για τυχόν ανεπιθύμητες αντιδράσεις
• Η αποτελεσματικότητα της μετάγγισης CCP μελετάται σε σχέση με το στάδιο της λοίμωξης COVID και με τις υπάρχουσες συννοσηρότητες.

ΝΕΕΣ ΑΠΕΙΛΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΣΦΑΛΕΙΑ ΚΑΙ ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΙΜΑΤΟΣ

Σύμφωνα με όσα ανέφερε η κυρία Πολίτη παρά την μεγάλη πρόοδο που έχει συντελεστεί σε επίπεδο ασφάλειας και ποιότητας του αίματος, εξακολουθεί να υπάρχει ένας μικρός κίνδυνος ανεπιθύμητων σφαλμάτων κατά τις διαδικασίες της ιατρικής των μεταγγίσεων.

Επιπλέον, νέες απειλές, κυρίως λοιμώδους αιτιολογίας (νέα αναδυόμενα ή επανεμφανιζόμενα λοιμώδη νοσήματα (ΕIDs-Emerging Infectious Diseases ), που σχετίζονται με τις διαρκώς αυξανόμενες μετακινήσεις πληθυσμών, τα ταξίδια και την κλιματική αλλαγή (π.χ λοίμωξη από τον Ιό του Δυτικού Νείλου- WNV, Ελονοσία,ο Δάγκειος πυρετός, Zika) προβληματίζουν τις Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας και Αιμοδοσίας.

Η πρόληψη και αντιμετώπιση της μετάδοσης των λοιμώξεων αυτών με το αίμα είναι εφικτή, εφόσον υπάρχουν:

α) κατάλληλοι μηχανισμοί εκτίμησης του σχετικού κινδύνου

β) προγράμματα ενισχυμένης ενημέρωσης των επαγγελματιών υγείας και των αρχών όλων των ενδιαφερομένων τμημάτων δημόσιας υγείας και ασφάλειας του αίματος

γ) επιδημιολογική επιτήρηση κρουσμάτων και υπόπτων περιστατικών

δ) ενίσχυση των εργαστηρίων αναφοράς, ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού

Η επόμενη και τελευταία προγραμματισμένη διάλεξη του ΣΤ΄ Κύκλου θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 14 Απριλίου 2021, με εισηγητές τον κύριο Κώστα Σολδάτο, Καθηγητής Ψυχιατρικής, Επίτιμος Πρόεδρος Ελληνικής Εταιρίας Έρευνας Ύπνου με θέμα «Ιατρική Διαταραχών του Ύπνου: Ανάπτυξη ενός διεπιστημονικού πεδίου» και την κυρία Αναστασία Αμφιλοχίου, Πνευμονολόγος, Διευθύντρια Μονάδας Μελέτης Ύπνου, Σισμανόγλειο Γενικό Νοσοκομείο με θέμα «Σύνδρομο Άπνοιας Ύπνου: Μία κλινική οντότητα υποεκτιμημένη & υποδιαγνωσμένη».

Δείτε το πρόγραμμα του ΣΤ’ Κύκλου Διαλέξεων 2020-2021 εδώ.

Ο ΣΤ’ Κύκλος Διαλέξεων πραγματοποιείται αποκλειστικά διαδικτυακά, χωρίς την παρουσία κοινού. Αν επιθυμείτε να εγγραφείτε στη λίστα επαφών μας για να σας ενημερώνουμε σχετικά με τις δράσεις και τις εκδηλώσεις του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας ACG, μπορείτε να στείλετε το αίτημα σας στο iph@acg.edu. Παρακαλούμε όπως μας αναφέρετε Ονοματεπώνυμο/ Ιδιότητα-Φορέας/ Τηλέφωνο (προαιρετικό).
Για περισσότερες πληροφορίες δείτε εδώ.

Εκδήλωση από το Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος (ACG) και τη HOPEgenesis

Οι παράγοντες που οδηγούν σε μειωμένα ποσοστά γεννήσεων και οι οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της υπογεννητικότητας βρέθηκαν στο επίκεντρο της εκδήλωσης με τίτλο «Οικογένεια και καριέρα: προκλήσεις και λύσεις για την υπογεννητικότητα στην Ελλάδα» που διοργάνωσε το Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος (ACG) σε συνεργασία με την Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία HOPEgenesis. Εισηγήσεις στην εκδήλωση πραγματοποίησαν κορυφαίοι εκπρόσωποι του πολιτικού κόσμου, της επιστημονικής κοινότητας και της κοινωνικής προσφοράς: Η Υφυπουργός Υγείας, Ζωή Ράπτη, η Πρέσβης Καλής Θελήσεως της UNESCO, Πρόεδρος του Συλλόγου Φίλων Παιδιών με καρκίνο «ΕΛΠΙΔΑ» και του «Ιδρύματος Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη», Μαριάννα Βαρδινογιάννη, ο Πρόεδρος και Ιδρυτής της ΑΣΤ.Μ.Κ.Ε. HOPEgenesis, Μαιευτήρας – Γυναικολόγος, Στέφανος Χανδακάς και η Καθηγήτρια και Κοσμήτορας του School of Business & Economics του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος, Δρ Άννα Τριανταφύλλου. Τη συζήτηση συντόνισε ο Πνευμονολόγος-Εντατικολόγος, Διευθυντής του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος, Καθηγητής Παναγιώτης Μπεχράκης.

Οι ομιλητές συμφώνησαν ότι το δημογραφικό πρόβλημα υπονομεύει το μέλλον του ελληνικού έθνους, θέτει σε κίνδυνο την ευημερία του τόπου και έχει βαρύτατες συνέπειες στην οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνική ευημερία. Η υγειονομική κρίση, δε, έρχεται να οξύνει περαιτέρω το πρόβλημα, αφού αυξάνει την ανασφάλεια και καθιστά τη δημιουργία οικογένειας ακόμη μεγαλύτερη πρόκληση. Οι υγειονομικές, οικονομικές και κοινωνικές επιπτώσεις της πανδημίας φαίνεται ότι δυσχεραίνουν επιπλέον το τοπίο που είχε διαμορφώσει η οικονομική κρίση των προηγούμενων ετών. Η οικονομική δυσπραγία φαίνεται να έχει ήδη λειτουργήσει ανασταλτικά προς τα σχέδια τεκνοποίησης για μεγάλη μερίδα του πληθυσμού, ενώ έχει οδηγήσει και στη μετανάστευση πολλά ζευγάρια αναπαραγωγικής ηλικίας. Την ίδια στιγμή, το πρόβλημα εντείνουν οι πρακτικές και πολιτισμικές δυσκολίες που σχετίζονται με τον συνδυασμό καριέρας και οικογένειας, ιδιαίτερα για τις γυναίκες.

Ως εκ τούτου, είναι αναγκαίο τόσο η Πολιτεία, όσο και ο ιδιωτικός τομέας να δημιουργήσουν ένα πλαίσιο ασφάλειας, αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες που θα υποστηρίζουν την οικογένεια και θα επιτρέπουν τον ισορροπημένο συνδυασμό επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής.

Σε δημογραφικές έρευνες και δημοσκοπήσεις που έχουν διεξαχθεί από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών παρατηρείται ότι ο πληθυσμός της Ελλάδας έχει μειωθεί κατά 0,4% σε σχέση με το 2010 και προβλέπεται να μειωθεί περαιτέρω. Όπως ανέφερε κατά την τοποθέτησή της η Υφυπουργός Υγείας, Ζωή Ράπτη, από το 2011 έχει ξεκινήσει μια δραματική μείωση του πληθυσμού, δεδομένου ότι σύμφωνα με μελέτες, από περίπου 11 εκατ. Έλληνες, το 2050 ο πληθυσμός της χώρας θα έχει μειωθεί σε περίπου 9 εκατ. και το 2080 σε 7,8 εκατ. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, ο αριθμός των γεννήσεων μειώθηκε στις 1,38 το 2018 από 1,5 γεννήσεις το 2009, ενώ μέχρι το 2050 προβλέπεται ότι το 35% του πληθυσμού της χώρας θα είναι ηλικίας 65 ετών και άνω, ποσοστό που σήμερα υπολογίζεται σε 20%. «Καταλαβαίνουμε ότι οι συνέπειες της υπογεννητικότητας οδηγούν σε γήρανση του πληθυσμού, μείωση του εργατικού δυναμικού, επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης του ΑΕΠ της χώρας και όλων των τομέων της οικονομίας, ενώ υπάρχει πολύ μεγάλη επιβάρυνση του ασφαλιστικού συστήματος, που αδυνατεί να υποστηρίξει οικονομικά τους ηλικιωμένους και κινδυνεύει να καταστεί μη βιώσιμο στο μέλλον» εξήγησε η κα Ράπτη.

Στην οικονομική κρίση, στην εργασιακή πίεση και την ελλιπή στήριξη που είχαν οι γυναίκες τα προηγούμενα χρόνια στο εργασιακό περιβάλλον, καθώς και στην περιορισμένη πρόσβαση των ανθρώπων που κατοικούν σε απομακρυσμένες περιοχές σε υπηρεσίες Υγείας εντόπισε, μεταξύ άλλων, τις αιτίες της υπογεννητικότητας η Υφυπουργός. Σε αυτό το πλαίσιο προκλήσεων επιχειρεί να απαντήσει η κυβέρνηση, σύμφωνα με την κα Ράπτη, μέσω μέτρων για τη στήριξη της οικογένειας, όπως η καθιέρωση επιδόματος 2.000 ευρώ για κάθε παιδί που θα γεννιέται, η αύξηση του αφορολόγητου κατά 1.000 ευρώ για κάθε παιδί, η επαναφορά των επιδομάτων σε τρίτεκνες και πολύτεκνες οικογένειες τα οποία είχαν περικοπεί, η δυνατότητα να επιλέξει μια γυναίκα να κάνει χρήση της άδειας τοκετού στο χρόνο τον οποίο επιθυμεί, η παροχή δυνατότητας αύξησης του αριθμού των παιδιών που μπαίνουν σε παιδικούς σταθμούς και η ενίσχυση των ολοήμερων σχολείων. «Κάποια από αυτά τα μέτρα ήδη είναι σε εφαρμογή» δήλωσε.

Η ανάγκη για στήριξη των γυναικών για να ανταποκριθούν στους πολύπλευρους ρόλους τους γίνεται πιο επιτακτική αυτή την εποχή, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς, ανέφερε με τη σειρά της η Πρόεδρος του Συλλόγου Φίλων Παιδιών με καρκίνο «ΕΛΠΙΔΑ» και του «Ιδρύματος Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη», Μαριάννα Βαρδινογιάννη. «Οι ρόλοι της γυναίκας ως μητέρας, ως εργαζόμενης, ως νοικοκυράς, ως συντρόφου αλλά και ως φροντιστή των πιο ευάλωτων μελών της ευρύτερης οικογένειας επιβαρύνονται με αποτέλεσμα ένας ή περισσότεροι από αυτούς τους ρόλους να μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα» εξήγησε η κα Βαρδινογιάννη. «Ζούμε σε έναν τόπο όπου οι παραδοσιακές αξίες της οικογένειας παραμένουν ο συνδετικός κρίκος της κοινωνίας μας. Όλα τα μέλη της οικογένειας βοηθούν και νοιάζονται το ένα για το άλλο. Γι’ αυτό ακριβώς και είναι πολύ σημαντικό να ληφθούν πρωτοβουλίες που θα στηρίξουν τα νέα ζευγάρια. Να δοθούν κίνητρα από την πολιτεία για τη δημιουργία οικογένειας. Αλλά κυρίως για να εδραιωθεί στη συνείδηση και στην καρδιά των νέων η βεβαιότητα ότι το αύριο μπορεί να είναι καλύτερο» υπογράμμισε.

Ο Μαιευτήρας-Γυναικολόγος και πρόεδρος και Ιδρυτής της HOPEgenesis, Στέφανος Χανδακάς , σημείωσε από την πλευρά του ότι η οικογένεια πρέπει να προσεγγίζεται από την κοινωνία ως ένας πόλος ανάπτυξης και εξέλιξης. Έτσι, απαιτείται η οικονομική υποστήριξη σε όλες τις φάσεις της δημιουργίας οικογένειας, η οποία μπορεί να λειτουργήσει ενθαρρυντικά για πολλά. Το δημοσιονομικό κόστος ενός τέτοιου εγχειρήματος φαίνεται –για την ώρα– να αποτελεί «τροχοπέδη» για την υλοποίησή του, ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Χανδακά, το κόστος το οποίο θα κληθεί να καταβάλει η χώρα στο μέλλον για να στηρίξει άλλους τομείς, όπως για παράδειγμα το ασφαλιστικό σύστημα θα είναι πολλαπλάσιο.

Κατά τη δική της τοποθέτηση, η Καθηγήτρια και Κοσμήτορας του School of Business & Economics του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος, Δρ. Άννα Τριανταφύλλου, εξήγησε πως σε μικροοικονομικό επίπεδο και λόγω και της οικονομικής ανασφάλειας, καθώς τα οφέλη που βιώνουν οι γονείς από την απόκτηση παιδιών είναι κυρίως άυλα, η ζυγαριά των προτεραιοτήτων για τους νέους σήμερα τείνει να κλίνει περισσότερο προς την επαγγελματική σταδιοδρομία. Παράλληλα, σε μακροοικονομικό επίπεδο και επιπλέον της οικονομικής/υλιστικής προσέγγισης είναι χρήσιμο να εξετάσουμε και άλλες μεταβλητές κοινωνικής, πολιτισμικής ή ψυχολογικής φύσης, όπως ο τρόπος ζωής, η τοποθέτηση του ατόμου στο επίκεντρο του νοήματός της, οι ρόλοι των φύλων, οι δυσκολίες στις ανθρώπινες σχέσεις κ.ά.

Σε ό,τι αφορά τις επιπτώσεις της υπογεννητικότητας, σύμφωνα με τη Δρα Τριανταφύλλου, η μη απόκτηση παιδιών βραχυπρόθεσμα φαίνεται να μειώνει τα έξοδα των νοικοκυριών αυξάνοντας φαινομενικά το κατά κεφαλή εισόδημα. Αυτή η εικόνα όμως έρχεται να ανατραπεί ριζικά στο μακροπρόθεσμο επίπεδο, με την υπογεννητικότητα να ασκεί πίεση στο ασφαλιστικό σύστημα, στην οικονομία και την κοινωνική πρόνοια αλλά και στις προοπτικές της κοινωνίας. «Μικρότερος αριθμός νέων ανθρώπων σημαίνει λιγότερες νέες ιδέες, λιγότερη καινοτομία, χαμηλότερη οικονομική αύξηση, χαμηλότερη ανάπτυξη, μικρότερη πρόοδο, καθιστώντας απαραίτητη την ανάληψη δράσης» εξήγησε.

«Εάν βελτιωθεί το γενικότερο κλίμα της οικονομίας και αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη στην πορεία της, επειδή οι άνθρωποι λειτουργούν με τις προσδοκίες, αυτό θα επιφέρει τη βελτίωση την οποία επιθυμούμε και στον τομέα της υπογεννητικότητας, μεταξύ άλλων. Η κοινωνική ασφάλεια ενισχύει την οικονομική ασφάλεια και αντίστροφα. Το αποτέλεσμα κατά την πανδημία είναι το αντίθετο, γιατί επηρεάζει την ανασφάλεια συνολικά και βέβαια δεν επιτρέπει στην οικονομία να ανακάμψει» τόνισε από την πλευρά της η Δρ Τριανταφύλλου. Καταλυτικός φαίνεται ότι είναι και ο ρόλος του ιδιωτικού τομέα, καθώς είναι αυτός που καλείται να συμπληρώσει την κρατική πολιτική μέσα από την καινοτομία και την ευελιξία που διακρίνει την επιχειρηματική λογική και δραστηριότητα. «Η σύζευξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα παρατηρείται όλο και περισσότερο και βλέπουμε ότι επειδή ακριβώς ο ιδιωτικός τομέας έχει από φύση του την ανάγκη να είναι βιώσιμος, πάντοτε προτείνει λύσεις που είναι προς τη σωστή κατεύθυνση» κατέληξε η Δρ Τριανταφύλλου.

Παρακολουθήστε την εκδήλωση:

Τα ατυχήματα πάνω απ’ όλα προλαμβάνονται!

Ο Παιδίατρος-Εντατικολόγος και πρώην Δ/ντης ΜΕΘ Νοσοκομείου Παίδων “Η Αγία Σοφία”, κύριος Αναστάσιος Χατζής, δίνει απαντήσεις προς γονείς και φροντιστές παιδιών σε ερωτήματα που αφορούν στην πρόληψη των ατυχημάτων μέσα στο σπίτι, αλλά και την άμεση αντιμετώπιση τους:

Άρα η πρώτη φροντίδα όλων των γονέων θα πρέπει να είναι η οργάνωση όλων των χώρων μέσα κι έξω από το σπίτι με τρόπο ώστε να ελαχιστοποιείται η πιθανότητα ατυχήματος. Για παράδειγμα, να αναφέρω το πορτάκι που κλειδώνει όπου υπάρχουν σκάλες, το υψηλό κιγκλίδωμα στη βεράντα, τα παράθυρα που κλείνουν ερμητικά και ασφαλίζουν, τα σταθεροποιημένα έπιπλα και συσκευές, οι κάλυψη όλων των γωνιών στα έπιπλα κλπ.

Επίσης, η μέριμνα των γονέων να μην έχουν τα παιδιά πρόσβαση σε καυτό νερό ή άλλο υγρό (γάλα, σούπα κλπ), σε φάρμακα και απορρυπαντικά, αιχμηρά ή κοφτερά εργαλεία.

Όλα τα παραπάνω θα πρέπει να συνοδεύονται από συνεχή εκπαίδευση των παιδιών, πρώτα ως ενημέρωση για τους κινδύνους ατυχήματος από λάθος συμπεριφορά μέσα στο σπίτι (τρέξιμο σε πάτωμα που γλιστράει μετά από σφουγγάρισμα), δεύτερο ως γνώση για την ασφαλή χρήση οικιακών εργαλείων, όπως (με τη σειρά που αναφέρονται) το κουτάλι, το πιρούνι, το μαχαίρι και τέλος το ψαλίδι.

Παράλληλα οι γονείς θα πρέπει να γνωρίζουν ΠΡΩΤΕΣ ΒΟΗΘΕΙΕΣ, με κορυφαίο τους χειρισμούς για την αποβολή ξένου σώματος από το αναπνευστικό σύστημα. Υπάρχουν πολύ κατατοπιστικά βίντεο στο διαδίκτυο γι’ αυτό το σκοπό.

Τα εγκαύματα, ανάλογα με την αιτία, έχουν διαφορετική αντιμετώπιση: Αν πρόκειται για καυτό νερό, σκουπίζουμε μαλακά και βάζουμε μια απλή προστατευτική δερματική αλοιφή (όπως είναι αυτή που χρησιμοποιούμε για το ηλιακό έγκαυμα) σε λεπτό στρώμα χωρίς τρίψιμο. Αν πρόκειται για άλλο παχύρρευστο υγρό (γάλα, κρέμα κλπ), ξεπλένουμε με κρύο (όχι παγωμένο) νερό, σκουπίζουμε μαλακά και βάζουμε την ίδια δερματική αλοιφή.

Αν πρόκειται για αιμορραγία, κάνουμε αιμόσταση με λίγες γάζες χωρίς υπερβολική πίεση και ποτέ περίδεση άκρου με διακοπή της κυκλοφορίας.

Η ηλεκτροπληξία (ευτυχώς σπάνια πλέον στις αστικές κατοικίες) εκτός από περιορισμένο έγκαυμα στο σημείο επαφής με τον ηλεκτρισμό μπορεί να προκαλέσει αρρυθμία στην καρδιά. Ως εκ τούτου προέχει η άμεση μεταφορά του θύματος στο νοσοκομείο.

Επί υποψίας κατάγματος, ακινητοποιούμε τα άκρο (χέρι ή πόδι) με ό, τι πρόχειρα έχουμε από ξύλο στο σπίτι και επίδεσμο, όχι πιεστικό. Ακολουθεί μεταφορά του παιδιού στο νοσοκομείο.

Οποιοδήποτε κλειστό κτύπημα στο κεφάλι, στο θώρακα ή την κοιλιά, ποτέ δε θεωρείται «αθώο», γιατί μπορεί να έχει συμβεί κάκωση εσωτερικού οργάνου, που δε δίνει άμεσα συμπτώματα.

Τέλος, αν ένα παιδί καταπιεί οτιδήποτε, θεωρείται «δηλητηρίαση» (πχ φάρμακο, τοξικό υγρό κλπ) αντιμετωπίζεται μόνο στο νοσοκομείο. Σε καμιά περίπτωση δεν προκαλούμε έμετο, γιατί μπορεί το έμεσμα, αν είναι καυστικό, να προκαλέσει έγκαυμα στον οισοφάγο ή να πάει στους πνεύμονες και να προκαλέσει χημική πνευμονία.

Αν οποιοδήποτε υγρό πάει στα μάτια, ξεπλένουμε με αρκετό νερό (βρύσης), καλύπτουμε τα μάτια με καθαρή γάζα και μεταφέρουμε άμεσα το παιδί στο νοσοκομείο.

Άρα, ένα κυρίως πράγμα χρειάζεται στο σπίτι: ΠΡΟΛΗΨΗ!

Ευχαριστούμε τον κ.Χατζή για τις κατατοπιστικές απαντήσεις του.
Μπορείτε να μάθετε περισσότερα και στην διάλεξη του με τίτλο “Εκπαίδευση & προληπτικά μέτρα για την αποφυγή σοβαρών ατυχημάτων παιδιών και εφήβων“, στο πλαίσιο του ΣΤ’ Κύκλου Διαλέξεων του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος.

Στα άτομα, παιδιά και ενήλικες, με φυσιολογικό αναπνευστικό σύστημα, η ήπια αναπνοή δεν επηρεάζεται και η ανταλλαγή των αναπνευστικών αερίων γίνεται κανονικά.

Κατά τη διάρκεια της διάλεξης του κυρίου Αναστάσιου Χατζή με τίτλο “Εκπαίδευση και προληπτικά μέτρα για την αποφυγή σοβαρών ατυχημάτων παιδιών & εφήβων” στον ΣΤ’ Κύκλο Διαλέξεων του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας, ACG, το κοινό ζήτησε την γνώμη του για τη χρήση προστατευτικής μάσκας στα παιδιά κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Η απάντηση του Παιδίατρου-Εντατικολόγου, κ. Αναστάσιου Χατζή:

Η χρήση της μάσκας επιβλήθηκε σε όλους, μικρούς και μεγάλους, με σκοπό να παρεμποδιστεί η μετάδοση του νέου κορωνοϊού από τα  σταγονίδια που εκτοξεύονται με την εκπνοή, ιδιαίτερα με την ομιλία, το βήχα, το φτάρνισμα κλπ.

Αναπόφευκτα η μάσκα δυσχεραίνει την αναπνοή, αλλά δεν εμποδίζει ούτε την είσοδο (εισπνοή), ούτε την έξοδο (εκπνοή) του αέρα.

Στα άτομα, παιδιά και ενήλικες, με φυσιολογικό αναπνευστικό σύστημα, η ήπια αναπνοή δεν επηρεάζεται και η ανταλλαγή των αναπνευστικών αερίων γίνεται κανονικά. Δηλαδή, ακόμη και με τη μάσκα, στον οργανισμό μας μπαίνει οξυγόνο και αποβάλλεται διοξείδιο του άνθρακα χωρίς κανένα πρόβλημα.

Τα παιδιά, όπως είναι γνωστό, νοσούν λιγότερο και ηπιότερα από τους ενήλικες. Ως εκ τούτου μπορεί ένα παιδί να έχει αποικιστεί από τον κορωνοϊό, να μη νοσεί ή να νοσεί ελαφρά, αλλά να μεταδίδει τον ιό.

Άρα και τα παιδιά θα πρέπει να φορούν μάσκα (όπως οι ενήλικες), και για να προστατεύονται αλλά κυρίως για να μην αποτελούν την πηγή μετάδοσης του κορωνοϊού και μόλυνσης των μεγαλύτερων, ιδιαίτερα των άλλων μελών της οικογένειας ή των δασκάλων και καθηγητών τους.

Η ηλικία, που τα παιδιά μπορούν να φορούν άφοβα και με ασφάλεια μάσκα, σύμφωνα με την Αμερικάνικη Ακαδημία Παιδιατρικής, είναι τα δύο έτη. Βεβαίως υπό την επιτήρηση των γονέων.

Τα βρέφη βρίσκονται συνεχώς κοντά στους γονείς, άρα η επαφή τους με άλλα πρόσωπα (κάτω από συνθήκες πανδημίας) είναι είτε πολύ περιορισμένη είτε μηδενική (που είναι και η επιθυμητή). Όσοι ενήλικες έρχονται σε επαφή με βρέφη φορούν συνεχώς μάσκα και βέβαια τηρούν σχολαστικά όλα τα μέτρα υγιεινής προφύλαξης.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αρχικά συνέστησε τη μάσκα στα παιδιά από την ηλικία των 10 ετών. Αυτό δημιούργησε μια μικρή σύγχυση. Στη συνέχεια όμως ακολούθησε τη σύσταση της Αμερικάνικης Ακαδημίας Παιδιατρικής.

Τα παιδιά με σοβαρά αναπνευστικά, καρδιολογικά, νευρολογικά κ.α. προβλήματα δεν αποτρέπονται από το να φορούν μάσκα, με την προϋπόθεση ότι δεν επιβαρύνεται η προηγούμενη κατάσταση τους και πάντα με τη σύμφωνη γνώμη του θεράποντος Παιδιάτρου.

Η σωματική άσκηση αυξάνει το μυϊκό μεταβολισμό άρα και τις ανάγκες σε οξυγόνο, που εκδηλώνεται με πιο πολλές και βαθιές αναπνοές (ταχύπνοια). Κάτω από αυτές τις συνθήκες η μάσκα αποτελεί ένα εμπόδιο, άρα το παιδί που αθλείται, δε θα πρέπει να φορά μάσκα. Αν πρόκειται για ατομικά αθλήματα (τρέξιμο, άλματα κλπ) ούτως ή άλλως η μάσκα δεν είναι απαραίτητη. Αντίθετα στα ομαδικά αθλήματα (πχ ποδόσφαιρο) η στενή επαφή μεταξύ των παικτών δημιουργεί συνθήκες μετάδοσης του κορωνοϊού. Η λύση δεν είναι τα παιδιά να φορούν μάσκα αλλά η αποχή από τα ομαδικά αθλήματα, εφ’ όσον δεν έχει υπάρξει αρνητικό τεστ πριν από την έναρξη του αγώνα.

Η περιγραφή ελάχιστων ευτυχώς αιφνίδιων θανάτων παιδιών που έτρεχαν φορώντας μάσκα, δε θα πρέπει να μας οδηγήσει ούτε στην πλήρη απόρριψη της μάσκας, ούτε στην «απαίτηση» το παιδί να κάνει έντονη μυϊκή άσκηση φορώντας μάσκα.

Χρειάζεται σύνεση, λογική, ηπιότητα, συνεργασία των γονέων με τους Παιδιάτρους, επιτήρηση των παιδιών και αναζήτηση ιατρικής γνώμης για τις ειδικές περιπτώσεις παιδιών.

Ευχαριστούμε τον κ. Χατζή για την γραπτή και αναλυτική αποτύπωση της απάντησης του. 

Το 80% των σοβαρών παιδικών ατυχημάτων μέσα στο σπίτι, συμβαίνουν στον χώρο του καθιστικού και στο υπνοδωμάτιο

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο κύριος Αναστάσιος Δ. Χατζής, Παιδίατρος – Εντατικολόγος, πρώην Συντονιστής – Διευθυντής ΜΕΘ Νοσοκομείου Παίδων «Η Αγία Σοφία», στην 5η διαδικτυακή εκδήλωση του ΣΤ’ Κύκλου Διαλέξεων του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος, στις αναπτυγμένες χώρες οι κακώσεις από ατυχήματα είναι η πρώτη αιτία θανάτου των παιδιών.

Καθημερινά σε παγκόσμιο επίπεδο, δυο χιλιάδες παιδιά ηλικίας κάτω των 14 χρόνων, χάνουν τη ζωή τους από ατυχήματα, ενώ εκατοντάδες μένουν ανάπηρα! Μάλιστα, όπως αναφέρει η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας το 60% των θανάτων στα παιδιά κάτω των 18 χρόνων, οφείλεται σε ατυχήματα, ενώ το 40% σε όλες τις άλλες νόσους μαζί.

«Καθώς το σύνολο των μολυσματικών ασθενειών έχουν αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά χάρη στους εμβολιασμούς, το κύριο πρόβλημα υγείας για τα παιδιά από την ηλικία των πέντε χρόνων, είναι ο τραυματισμός που οδηγεί σε κίνδυνο της ζωής τους αλλά και σε μόνιμες αναπηρίες» τόνισε ο κύριος Χατζής

ΣΥΧΝΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ

Τα πιο συχνά ατυχήματα για τα παιδιά είναι:

• Τροχαία
• Ασφυξία
• Πνιγμός
• Δηλητηρίαση
• Εγκαύματα
• Πτώσεις
• Βιαιότητα

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα στατιστικά στοιχεία, όσον αφορά σε ποια χρονική στιγμή ή περίσταση, συμβαίνουν τα ατυχήματα:

• 63% των ατυχημάτων συμβαίνει όταν το παιδί διασκεδάζει
• 20% σε χώρους εργασίας, στοιχείο που αφορά κυρίως στις αναπτυσσόμενες χώρες και στην παράνομη παιδική εργασία
• 11% σε ταξίδια
• 9% στην καθημερινότητα
• 5% από άγνωστη αιτία
• 4% κατά την άθληση
• 3% στο πλαίσιο της ευρύτερης εκπαιδευτικής διαδικασίας

ΠΑΙΔΙΚΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ  ΕΛΛΑΔΑ

Στην Ελλάδα τα ατυχήματα είναι η πρώτη αιτία θανάτου των παιδιών.

Σύμφωνα με την καταγραφή που έγινε, από το 1992 μέχρι το 2004, στην Ελλάδα είχαμε 1.593 ακούσιους θανάτους παιδιών ηλικίας 0 με 14 χρόνων. Απ’ αυτούς:

• 874, σχεδόν οι μισοί, οφείλονταν σε τροχαία ατυχήματα
• 135 σε πνιγμούς
• 82 σε πτώσεις
• 47 σε εγκαύματα
• 23 σε δηλητηριάσεις
• 432 σε αδιευκρίνιστες αιτίες

ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ

«Το 80% των ατυχημάτων γίνεται μέσα στο σπίτι και το 20% έξω απ’ αυτό. Μάλιστα το 70% των εντός του σπιτιού ατυχημάτων συμβαίνουν στο καθιστικό και το υπνοδωμάτιο όπου το παιδί βρίσκεται τις περισσότερες ώρες, παρουσία ενηλίκων, γεγονός που θέτει την πιθανότητα αμέλειας»

Τα παιδιά μπορούν να τραυματιστούν μέσα στο σπίτι από:

• Πτώση από εσωτερική σκάλα, παράθυρο η μπαλκόνι
• Χτυπήματα σε γωνίες επίπλων
• Ηλεκτροπληξία, από ακάλυπτες πρίζες
• Καυτό νερό
• Καταπλάκωση από ανασφάλιστα έπιπλα
• Εισπνοή καπνού λόγω πυρκαγιάς, ή άλλης αιτίας
• Αιχμηρά αντικείμενα, μαχαίρι ή ψαλίδι
• Ασφυξία από κορδόνι, σχοινί, πλαστική σακούλα στο κεφάλι
• Δηλητηρίαση από φάρμακα, χημικά, καθαριστικά, κ.λ.π.
• Δάγκωμα σκύλου
• Πυροβόλο όπλο

«Το σύνολο σχεδόν των ατυχημάτων μέσα στο σπίτι μπορούν να προληφθούν αν παίρνουμε τα κατάλληλα μέτρα προστασίας για τα παιδιά» συμπλήρωσε ο κύριος Χατζής και πρόσθεσε ότι «θα πρέπει να γνωρίζουμε πώς να δώσουμε πρώτες βοήθειες στο παιδί, καθώς, για παράδειγμα, με πέντε πλήξεις στην πλάτη και εφαρμογή του χειρισμού Heimlich  μπορούμε να αποβάλλουμε ένα ξένο σώμα από τον αεραγωγό. Κι αυτό γιατί η απόφραξη του αεραγωγού είναι η πρώτη αιτία θανάτου».

Σύμφωνα με τον κύριο Χατζή ατυχήματα γίνονται παντού, όπου δηλαδή υπάρχουν παιδιά. Το σχολείο είναι ένας χώρος με μεγάλο αριθμό παιδιών και τα ατυχήματα είναι σχεδόν καθημερινό φαινόμενο. Στα σχολεία, τα περισσότερα ατυχήματα σχετίζονται με:

• Πτώση
• Σύγκρουση με αντικείμενο
• Σύγκρουση με άλλο παιδί
• Γλίστρημα
• Τραυματισμό από αιχμηρό αντικείμενο
• Καβγά μεταξύ των παιδιών

Η αποφυγή των τραυματισμών στο σχολείο μπορεί να γίνει με τη δημιουργία των κατάλληλων χώρων και τον έλεγχο ασφαλείας τους πριν την έναρξη της λειτουργίας, καθώς επίσης και με την εκπαίδευση των παιδιών και τη στοχευμένη  εποπτεία των εκπαιδευτικών τόσο μέσα στην αίθουσα, όσο και στα διαλείμματα.

«Πρόληψη ατυχημάτων δεν σημαίνει “φοβάμαι τα πάντα”. Σημαίνει “σκέφτομαι πριν κάνω κάτι, για να αποφύγω ένα ατύχημα” »

Η καλή οργάνωση με την σωστή εκπαίδευση των παιδιών από το δημοτικό, καθώς επίσης των γονέων, των εκπαιδευτικών και όλων των υγειονομικών (παιδιών και ενηλίκων), θα βοηθήσει σημαντικά στην πρόληψη των ατυχημάτων. Σε ότι αφορά στη σωστή και άμεση αντιμετώπισή τους υπάρχει ανάγκη να δημιουργηθούν επιπλέον μονάδες Εντατικής Θεραπείας Παίδων και σε άλλα νοσοκομεία της χώρας μας.

Η επόμενη προγραμματισμένη διάλεξη του ΣΤ΄ Κύκλου θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 17 Μαρτίου 2021, με εισηγήτρια την κυρία Κωνσταντίνα Πολίτη, Αιματολόγο, Επίκουρη Καθηγήτρια Παθολογίας ΕΚΠΑ, Επιστ. Σύμβουλο ΕΟΔΥ και Συντονιστικού Κέντρο Αίμοεπαγρύπνησης & Επιτήρησης Μεταγγίσεων με θέμα «Ιατρική των Μεταγγίσεων: Επίκαιρα θέματα σχετικά με την ασφάλεια και ποιότητα του αίματος σε έκτακτες καταστάσεις».

Δείτε το πρόγραμμα του ΣΤ’ Κύκλου Διαλέξεων 2020-2021 εδώ.

Ο ΣΤ’ Κύκλος Διαλέξεων θα πραγματοποιηθεί αποκλειστικά διαδικτυακά, χωρίς την παρουσία κοινού. Αν επιθυμείτε να εγγραφείτε στη λίστα επαφών μας για να σας ενημερώνουμε σχετικά με τις δράσεις και τις εκδηλώσεις του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας ACG, μπορείτε να στείλετε το αίτημα σας στο iph@acg.edu. Παρακαλούμε όπως μας αναφέρετε Ονοματεπώνυμο/ Ιδιότητα-Φορέας/ Τηλέφωνο (προαιρετικό).
Για περισσότερες πληροφορίες δείτε εδώ.

Η διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού (βιολογικό ρολόι) συνδέεται με την εμφάνιση και ανάπτυξη καρδιομεταβολικών και ψυχιατρικών νοσημάτων.

Αυτό τόνισε η κυρία Μελπομένη Πέππα, Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας ΕΚΠΑ, Υπεύθυνη Μονάδος Ενδοκρινολογίας & Μεταβολικών Παθήσεων των Οστών,  Β’ Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου ΑΤΤΙΚΟΝ, μιλώντας στην 4^η διαδικτυακή εκδήλωση του ΣΤ΄ Κύκλου Διαλέξεων του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας του Αμερικανικού Κολλεγίου Ελλάδος.

«Τη διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού προκαλεί ο σύγχρονος τρόπος ζωής και εργασίας που χαρακτηρίζεται από μείωση του νυχτερινού ύπνου ή ύπνο κατά την διάρκεια της ημέρας, χρήση ηλεκτρονικών μέσων τη νύχτα, κακή διατροφική συμπεριφορά, έλλειψη φυσικής δραστηριότητας» ανάφερε χαρακτηριστικά η κυρία Πέππα και πρόσθεσε « Η απόκλιση από τον υγιή τρόπο διαβίωσης σχετίζεται με τη διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού και  την ανάπτυξη σύγχρονων νοσημάτων που εμφανίζουν χαρακτήρες επιδημίας, όπως: σακχαρώδης διαβήτης, παχυσαρκία, κατάθλιψη, καρκίνος και καρδιαγγειακή νόσος. Η σχέση αυτή γίνεται όλο και πιο ανησυχητική στην παιδική και εφηβική ηλικία όπου η κατάργηση των «υγιεινών» συνηθειών ύπνου συνδέεται με την ανάπτυξη σακχαρώδη διαβήτη, παχυσαρκίας και διαταραχών της συμπεριφοράς».

Κιρκάδιος ρυθμός: Μια αρμονική σχέση κέντρου (εγκέφαλος-υποθάλαμος) και περιφεριακών οργάνων (λιπώδης ιστός, ήπαρ, πάγκρεας, νεφρός, έντερο κ.α.) με στόχο να υπάρξει μια ρυθμική λειτουργία του οργανισμού, κατά τη διάρκεια ενός 24ώρου

Όπως εξήγησε η Καθηγήτρια Ενδοκρινολογίας του ΕΚΠΑ, ο κιρκάδιος ρυθμός αποτελεί ένα «ρολόι» του οργανισμού με ρυθμική λειτουργία, με έναν «κεντρικό βηματοδότη» στον εγκέφαλο και «περιφερικούς λήπτες» στα διάφορα όργανα. Η ανάπτυξη και διατήρηση του κιρκάδιου ρυθμού καθορίζεται από γενετικούς (γονίδια CLOCK και BMAL) και περιβαλλοντικούς παράγοντες (φως, διατροφή, στρες, εργασιακό περιβάλλoν κ.α.).

Υπό κανονικές συνθήκες, δηλαδή χωρίς τη δράση κάποιου παράγοντα που διασπά την ισορροπία του οργανισμού, το κεντρικό βιολογικό ρολόι συνέργαζεται με τα περιφερικά σε εναρμονισμένη ισορροπία και μπορούμε να επιτελούμε τις λειτουργίες μας, είτε νοητικά είτε σωματικά

Το «κιρκάδιο ρολόι» είναι υπεύθυνο για τη ρυθμική λειτουργία του ύπνου, τη διατροφική συμπεριφορά, τη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, της καρδιακής συχνότητας, καθώς και τη ρυθμική έκκριση των ορμονών. Ο φυσιολογικός κιρκάδιος ρυθμός καθορίζει τη λειτουργικότητα του  ανθρώπου στη διάρκεια της ημέρας και την ανάπαυσή του τις νυχτερινές ώρες. Η ανατροπή αυτού του προτύπου ζωής, διαταράσσει τον κιρκάδιο ρυθμό, όπως συμβαίνει και στην περίπτωση υπερατλαντικών ταξιδιών σε περιοχές με μεγάλη διαφορά ώρας, όπου εμφανίζεται το φαινόμενο jet lag. Τέτοιου είδους διαταραχές του κιρκάδιου ρυθμού επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό λειτουργίες και νοσήματα όπως :

• διατροφή
• κατάθλιψη
• παχυσαρκία
• σακχαρώδη διαβήτη
• γονιμότητα
• καρδιακή λειτουργία
• στρες
• διέγερση καρκινικών κυττάρων
• διανοητική συγκέντρωση
• μνήμη
• γήρανση

«Η διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού στην εφηβική ηλικία μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα με αποτέλεσμα να παρατηρείται από πολλούς νέους επιθετικότητα, χρήση αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών» τόνισε η κυρία Πέππα και πρόσθεσε «Στόχος μας θα πρέπει να είναι η ευαισθητοποίηση των γονέων για την υιοθέτηση υγιεινών προτύπων ζωής στα παιδιά, ώστε να έχουμε στο μέλλον υγιείς ενήλικες, στo πλαίσι o της πρωτογενούς αλλά και δευτερογενούς πρόληψης των καρδιομεταβολικών και ψυχιατρικών διαταραχών».

Σύμφωνα με την κυρία Πέππα κατά την διάρκεια του ύπνου δεν πρέπει να υπάρχει φωτισμός στο υπνοδωμάτιο, τόσο των παιδιών όσο και των ενηλίκων. Τις νυχτερινές ώρες εκκρίνεται η μελατονίνη, ορμόνη η οποία παίζει σημαντικό ρόλο στους κύκλους ύπνου και είναι ζωτικής σημασίας για τη ρύθμιση του κιρκάδιου ρυθμού. Επομένως, η μελατονίνη, που έχει χαρακτηριστεί και ως η ορμόνη του μέλλοντος, έχει καθοριστική σημασία για τη χαλάρωση και στη συνέχεια την ευεξία του σώματος.

Το πρώτο ερέθισμα που δίνει το έναυσμα για τη καθημερινή λειτουργία του βιολογικού ρολογιού, είναι το φως της ημέρας

Η ξεκούραση του ανθρώπινου οργανισμού απαιτεί τουλάχιστον οκτώ ώρες ύπνου, για παιδιά και ενήλικες, ενώ το τελευταίο γεύμα πρέπει να γίνεται μέχρι τις οκτώ το βράδυ και όχι αργότερα.

Τέλος, διευκρίνισε πως και οι μικρές εκτροπές στον τρόπο ζωής κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού ή τα Σαββατοκύριακα συνδέονται με  διαταραχές του κιρκάδιου ρυθμού (social jet lag), οι οποίες όμως είναι αναστρέψιμες.

«Η μόνιμη ανατροπή είναι επιβλαβής και φέρει μερίδιο ευθύνης για το σύνολο των σύγχρονων μεταβολικών νόσων» ανέφερε η κυρία Πέππα.

Η επόμενη προγραμματισμένη διάλεξη του ΣΤ΄ Κύκλου θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη 20 Ιανουαρίου 2020, με εισηγητή τον κύριο Αναστάσιο Χατζή, Παιδίατρο-Εντατικολόγο και πρώην Συντονιστής-Διευθυντής ΜΕΘ Νοσοκομείου Παίδων ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ, με θέμα «Εκπαίδευση και προληπτικά μέτρα για την αποφυγή σοβαρών ατυχημάτων παιδιών και εφήβων».

Δείτε το πρόγραμμα του ΣΤ’ Κύκλου Διαλέξεων 2020-2021 εδώ

Ο ΣΤ’ Κύκλος Διαλέξεων θα πραγματοποιηθεί αποκλειστικά διαδικτυακά, χωρίς την παρουσία κοινού. Αν επιθυμείτε να εγγραφείτε στη λίστα επαφών μας για να σας ενημερώνουμε σχετικά με τις δράσεις και τις εκδηλώσεις του Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας ACG, μπορείτε να στείλετε το αίτημα σας στο iph@acg.edu. Παρακαλούμε όπως μας αναφέρετε Ονοματεπώνυμο/ Ιδιότητα-Φορέας/ Τηλέφωνο (προαιρετικό).
Για περισσότερες πληροφορίες δείτε εδώ