Το 4ο Πανελλήνιο Μαθητικό Συνέδριο «Μαθαίνω να Μην Καπνίζω» αποτέλεσε μια μεγάλη συνάντηση μαθητών, εκπαιδευτικών και επιστημόνων γύρω από έναν κοινό στόχο: την πρόληψη του καπνίσματος και την προστασία της νέας γενιάς.
Περισσότεροι από 1.500 μαθητές, σχολεία από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας, εκατοντάδες δημιουργίες και ένα πλούσιο επιστημονικό πρόγραμμα συνέθεσαν μια διοργάνωση στην οποία η ενημέρωση συνδέθηκε με την πράξη.
Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε 9 έως τις 11 Δεκεμβρίου 2013 στο Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (ΙΙΒΕΑΑ), με τη συμμετοχή του Υπουργείου Παιδείας και της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας, στο πλαίσιο του προγράμματος HEART II και της Πανελλήνιας Μαθητικής Εβδομάδας κατά του Καπνίσματος και αποτέλεσε μια σημαντική συνάντηση επιστήμης, εκπαίδευσης και μαθητικής δημιουργικότητας.
Για τρεις ημέρες, μαθητές Δημοτικών, Γυμνασίων και Λυκείων είχαν την ευκαιρία όχι μόνο να ενημερωθούν για τις επιπτώσεις του καπνίσματος και τη σημασία της πρόληψης, αλλά κυρίως να εκφράσουν οι ίδιοι τις απόψεις και τις ανησυχίες τους.
Μέσα από ζωγραφιές, τραγούδια, μουσικά έργα, video clips, animation, θεατρικά δρώμενα, ιστολόγια, εφαρμογές και video games, οι μαθητές έδωσαν το δικό τους περιεχόμενο στο μήνυμα «Μαθαίνω να Μην Καπνίζω».
Το μήνυμα που έστειλαν ήταν απλό αλλά δυνατό:
Μια ζωή χωρίς κάπνισμα είναι μια ζωή με περισσότερη υγεία, δημιουργικότητα και ελευθερία.
Και το σημαντικότερο, το μήνυμα αυτό δεν ακούστηκε μόνο από τους μαθητές που βρέθηκαν στην Αθήνα. Μέσα από το e-school του Υπουργείου Παιδείας ταξίδεψε σε σχολεία σε ολόκληρη την Ελλάδα, μετατρέποντας μια μαθητική διοργάνωση σε μια πανελλήνια φωνή για έναν κόσμο χωρίς καπνό.
Με μια ματιά
1.500+ μαθητές και μαθήτριες συμμετείχαν στις δράσεις του Συνεδρίου
3 ημέρες δράσεων και επιστημονικού προγράμματος
1ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για τον Έλεγχο του Καπνίσματος
3 βασικές μορφές μαθητικής δημιουργίας: ζωγραφική, βίντεο/μουσική και ψηφιακό υλικό
9–11 Δεκεμβρίου 2013 η διάρκεια της διοργάνωσης
11 Δεκεμβρίου η μεγάλη μαθητική εκδήλωση και η τελετή βράβευσης
Οι μαθητές στο επίκεντρο
Η φιλοσοφία του 4ου Πανελλήνιου Μαθητικού Συνεδρίου ήταν διαφορετική από μια τυπική ενημερωτική εκστρατεία.
Στόχος δεν ήταν απλώς να ακούσουν οι μαθητές για τις βλαβερές συνέπειες του καπνίσματος, αλλά να γίνουν οι ίδιοι πρωταγωνιστές της προσπάθειας πρόληψης.
Η μαθητική δημιουργικότητα αποτέλεσε βασικό εργαλείο της διοργάνωσης. Οι μαθητές κλήθηκαν να μετατρέψουν τις σκέψεις τους σε εικόνες, ήχους και ψηφιακές δημιουργίες και να επικοινωνήσουν με τον δικό τους τρόπο το μήνυμα κατά του καπνίσματος.
Ζωγραφιές με έντονα συμβολισμούς, τραγούδια και μουσικές συνθέσεις, βίντεο και video clips, animation, ηλεκτρονικά παιχνίδια, ιστολόγια και εφαρμογές αποτέλεσαν μέρος μιας μεγάλης πανελλήνιας μαθητικής προσπάθειας.
Με αυτόν τον τρόπο, η πρόληψη πέρασε από την απλή ενημέρωση στην ενεργή συμμετοχή.
Η μεγάλη μαθητική εκδήλωση
Η κορύφωση των μαθητικών δράσεων πραγματοποιήθηκε στις 11 Δεκεμβρίου, με ειδική εκδήλωση στο Υπουργείο Παιδείας και στο ΙΙΒΕΑΑ.
Εκεί παρουσιάστηκαν μαθητικές εργασίες από σχολεία της χώρας, ενώ πραγματοποιήθηκαν και οι βραβεύσεις των μαθητών που διακρίθηκαν στον 1ο Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό για τον Έλεγχο του Καπνίσματος.
Ιδιαίτερη σημασία είχε το γεγονός ότι η εκδήλωση δεν περιορίστηκε στους μαθητές που βρίσκονταν στους χώρους διεξαγωγής. Για πρώτη φορά, οι μαθητικές παρουσιάσεις και οι βραβεύσεις μεταδόθηκαν σε σχολεία σε ολόκληρη την Ελλάδα μέσω του προγράμματος e-school του Υπουργείου Παιδείας Έτσι, το μήνυμα του Συνεδρίου ταξίδεψε πολύ πέρα από τα αμφιθέατρα της Αθήνας και έφτασε σε μαθητές σε ολόκληρη τη χώρα.
Ο 1ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για τον Έλεγχο του Καπνίσματος
Στο πλαίσιο του Συνεδρίου πραγματοποιήθηκε ο 1ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός για τον Έλεγχο του Καπνίσματος, μια πρωτοβουλία του ΙΙΒΕΑΑ και της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας, στο πλαίσιο του προγράμματος HEART II.
Ο διαγωνισμός απευθυνόταν σε μαθητές της Ε΄ και ΣΤ΄ τάξης των Δημοτικών Σχολείων, καθώς και σε μαθητές όλων των τάξεων των Γυμνασίων και Λυκείων της χώρας.
Οι μαθητές συμμετείχαν ατομικά ή ομαδικά, δημιουργώντας έργα που προωθούσαν μια υγιεινή στάση ζωής και ενθάρρυναν την αποφυγή του καπνίσματος.
Η διοργάνωση προσαρμόστηκε στην ηλικία των μαθητών, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να επιλέξουν διαφορετικούς τρόπους έκφρασης.
Για το Δημοτικό: ζωγραφική
Το μήνυμα «Μπαμπά, μην καπνίζεις»
Ανάμεσα στις εκατοντάδες μαθητικές δημιουργίες, ιδιαίτερη θέση κατέλαβε το έργο «Μπαμπά μην καπνίζεις», που απέσπασε το 1ο Βραβείο Ζωγραφικής στην κατηγορία των Δημοτικών των Κεκλίκογλου , Κουρουνιώτη , Μολύνδρη και Πλαμαντούρα , από το Δημοτικό Σταυράκη, με δασκάλα την Κόρκου .
Το μήνυμα αποτυπώνει με απλό και άμεσο τρόπο μια από τις σημαντικότερες διαστάσεις της πρόληψης: την επιθυμία των παιδιών να μεγαλώνουν σε ένα περιβάλλον χωρίς καπνό. Η φράση αυτή, όπως και πολλά από τα έργα του διαγωνισμού, δεν περιορίστηκε στην παρουσίαση των κινδύνων του καπνίσματος. Εστίασε στις σχέσεις, στην οικογένεια, στη ζωή και στην ανάγκη προστασίας των παιδιών από την έκθεση στον καπνό.
Στα βραβευμένα έργα περιλαμβάνονταν επίσης «Το δέντρο του θανάτου», των Δρακονταειδή , Παπαδοπούλου , Πέτστιου , Κάκου , Τζέλη και Φωτη , από τα Εκπαιδευτήρια Γένεσις, με δασκάλα τη Γιαννούλη και «Ζήσε τη ζωή που σου αξίζει», της Μοντεβέρδη Μ., από το 2ο Δημοτικό Λουτρακίου Κορινθίας, με δασκάλα τη Μιτσάκου .
Παράλληλα, απονεμήθηκαν έπαινοι στους μαθητές και μαθήτριες Μπουντουράκη, Ηλιοπούλου και Αναστασάκη από το Σχολείο Σταυράκη, Σιδερής , Μανιός , Κρητικός και Λιαρμακόπουλος από το 3ο Δημοτικό Νάξου «Αλλάζω σελίδα», Ιορδάνη από το Δημοτικό Κεραμειών και στην Καπρή από το 3ο Δημοτικό Νάξου «Ζωή-Χαρά, Θάνατος-Λύπη», Πρένγκα , Πιλούρη από το 12/θέσιο Δημοτικό Πορτοχελίου, Πανδρεμενίδου από το 2ο Δημοτικό Κομοτηνής, Χατζηαναστασίου από το Ελληνικό Κολλέγιο Θεσσαλονίκης «Εσύ δεν ανήκεις εδώ», Κόντζαϊ από το 2/θέσιο Δημοτικό Κεραματών Άρτας «Δεκαπέντε φουγάρα και ένα», Κωστής Ν. από το 2/θέσιο Δημοτικό Κεραματών Άρτας «Ζωή ή θάνατος», Ιασωνίδης από το 5ο Δημοτικό Ευόσμου «Η ζωή μας με ή χωρίς κάπνισμα», Πεντάρης από το 18ο Δημοτικό Πατρών και η Ταμβακάκη από το Ζάννειο Εκπαιδευτήριο.
Ειδικός έπαινος ενθουσιώδους συμμετοχής απονεμήθηκε στη Γκέλη από το 10ο Δημοτικό Κορίνθου.
Για το Γυμνάσιο: μουσική, τραγούδι και βίντεο
Οι μαθητές του Γυμνασίου επέλεξαν κυρίως τη μουσική, το τραγούδι και το βίντεο για να στείλουν το δικό τους μήνυμα.
Στα έργα που βραβεύτηκαν ήταν το «Όχι εγώ…»μια δημιουργία των μαθητών Καρακωνσταντή , Κεφάλα , Ζεκιολάρι , Κουτσκουδής-Βουρλής , Κεφάλας , Ανδρεαδέλλης , Πετεινέλλη , Ζεβιολάρι του Γυμνασίου Αγιάσου Λέσβου , σε μορφή video.Το «Kill ya» διακρίθηκε στην κατηγορία του τραγουδιού, απο τους μαθητές Πουλάκη , Μπάρμπα, Ντουμάνη, Μανουσάκης , Γρηγοριάδης Δ του 3ο Γυμνασίου Ωραιοκάστρου ενώ το «Τσιγάρο; Δεν γουστάρω» βραβεύτηκε για το video clip του, απο τους μαθητές Τσάκου, Χρυσανθάκη, Ψαρρά απο το 9ο Γυμνάσιο Πειραιά . Σημαντική ήταν και η συμμετοχή του 2ου Γυμνασίου Πεύκης με το έργο «Το παιδί και το τσιγάρο» απο τους μαθητές Γιαμουρίδης , Γκάρτζιου , Γκόυζη , Καραθανάση , Παυλοπούλου , Μπεκύρος , Βλαχόπουλος Βλαχοπούλου , Γεωργιάδης , Γεωργακόπουλος , Γκλέζος, Μοσχολιδάκης, Ξιώνη, Τατίδη , Χατζημπύρου.
Η συμμετοχή των μαθητών του Γυμνασίου ήταν ιδιαίτερα μεγάλη και πολλές δημιουργίες απέσπασαν πολλούς επαίνους. Μεταξύ αυτών ήταν το «Κόψτο και εσύ», Αναγνωστοπούλου , Γκόρτσιλας , Κολεύρης , Μοτσενίγου , Μπαφούνη ,Τσιάκας από το 1ο Γυμνάσιο Νέας Φιλαδέλφειας, το «Τσιγάρο δε γουστάρω!», Καμαριωτίδου , Καράμοβα , Κατσίμπρας , Σκοντράνη , Σαχμπαζιάν, Χιονίδη , από το 8ο Γυμνάσιο Θεσσαλονίκης, το «Γουστάρω Ζωή, όχι τσιγάρο», Καπίρης, Δημέας, Γκαμέ, Βορδάκης, Βάρσος , Καραμάνη από το 2ο Γυμνάσιο Νάξου, καθώς και η «Επικίνδυνη απόλαυση», Ραχωβίτη, Λαγοδόντη, Ζαροκώστα, Τουρλέντος, Μαρνέρη, Ντουζένη, Αρκούδη, Ψαρολόγος, Ευσταθίου, Φασίλη, Λυσικάτου, Αλεξάνδρου, Τουρλέντου, Αλευρά, Κοσσυβάς, Κατσιγόρη, Δραπέτη, Μαστόρη, Λυσικάτος από το Γυμνάσιο Τύρου Αρκαδίας.
Ειδικός έπαινος ενθουσιώδους συμμετοχής απονεμήθηκε στο ΠΠΣΠΑ (Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Αθηνών),Κωνσταντοπούλου , Λεγάτου , Μονέ, Αντόνοβα , Παρασκευόπουλος , Πετρίδης , Αθανασίου , Τόπτσιου , Ρίστα , Παπαγεωργάκης , Μεμά , Σαλαβέρη , Αργυρός , Βογιατζής , Μαλικούρτη , Σπανάκη , Τσιάκαλου
Για το Λύκειο: η τεχνολογία στην υπηρεσία της πρόληψης
Οι μαθητές του Λυκείου αξιοποίησαν περισσότερο τα ψηφιακά μέσα, δημιουργώντας animation, βίντεο, ηλεκτρονικά παιχνίδια, εφαρμογές, ιστολόγια και ψηφιακές αφίσες.
Στην κατηγορία των βραβείων ξεχώρισε το «Αλλαγή πορείας», ένα animation-video από τους Περράκης , Σμυρλιανός του 1ου Λυκείου Χολαργού.
Το «Battle of cigarettes», ένα video game από τους Σιώρος , Σπυρόπουλος , Αντωνίου , Χριστοφυλάκης του 2ου ΓΕΛ Αγίου Δημητρίου, αποτέλεσε ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αξιοποίησης της τεχνολογίας για την προώθηση ενός μηνύματος πρόληψης.
Βραβεύτηκε επίσης το animation-video «ΚΑΠΝΙΣΜΑ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΧΑΝΩ ΖΩΗ», Βενιώτη, Ευθυμιάδης, Κυριακίδη, Λιναρδάτου του ΓΕΛ Αγίου Γεωργίου Ασπροβάλτας.
Στους επαίνους περιλαμβάνονταν δημιουργίες όπως «Ένα mail για έναν κόσμο χωρίς καπνό», Μαυροειδή, Μαρτιγιαννίδη, Φαρασοπούλου , Ομέρ, Νεμίτσα, από το ΓΕΛ Σαπών Ροδόπης, «Ένα ιστολόγιο για έναν κόσμο χωρίς καπνό», Σκουμπούρης, Σουλελές, Κλαδής, Βαφειάδης, Βεντούρης, Νικολάου από τα Εκπαιδευτήρια Σ. Αυγουλέα-Λιναρδάτου στο Περιστέρι , «Μια εφαρμογή για έναν κόσμο χωρίς καπνό», Βαρσαμίδης, Κεχριμπάρη , Καραμπάση από το 2ο Πρότυπο ΓΕΛ Θεσσαλονίκης, «Για μια ζωή χωρίς τσιγάρο», ψηφιακή αφίσα από τους Θεοδωρόπουλος, Παπαθανασίου του σχολείου Καλαμαρί , «Το 100 τοις 100 των μη καπνιστών», από τον Τζιράκη του Pierce στην Αθήνα.
Ειδικός έπαινος, εκτός διαγωνιστικού τμήματος, απονεμήθηκε για το τραγούδι «Το κάπνισμα σκοτώνει», Κωσταράς, Τσαμπάζης, Τούτος των Εκπαιδευτηρίων Φρυγανιώτη Θεσσαλονίκης.
Ειδικός έπαινος ενθουσιώδους συμμετοχής απονεμήθηκε επίσης στο ΕΠΑΛ Ακρωτηρίου Χανίων, για τη μεγάλη συμμετοχή μαθητών του στον διαγωνισμό.
Ένα νέο μοντέλο Ενημέρωσης και Πρόληψης
Το 4ο Πανελλήνιο Μαθητικό Συνέδριο «Μαθαίνω να Μην Καπνίζω» επιχείρησε να δημιουργήσει ένα διαφορετικό μοντέλο ενημέρωσης και πρόληψης.
Η επιστήμη συναντήθηκε με την εκπαίδευση, ενώ η γνώση μετατράπηκε σε μαθητική δημιουργία.
Οι μαθητές δεν παρέμειναν απλοί αποδέκτες ενός αντικαπνιστικού μηνύματος. Αντίθετα, ανέλαβαν ενεργό ρόλο, δημιουργώντας οι ίδιοι τα δικά τους μηνύματα και επικοινωνώντας τα με τρόπους που ήταν κοντά στη δική τους καθημερινότητα.
Η ζωγραφική, η μουσική, το βίντεο και η τεχνολογία έγιναν εργαλεία πρόληψης, ενώ η συμμετοχή σχολείων από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας έδωσε στη δράση έναν πραγματικά πανελλήνιο χαρακτήρα.
Επιστημονικό συνέδριο
Παράλληλα με το πλούσιο μαθητικό πρόγραμμα, το Συνέδριο περιλάμβανε ένα εκτενές επιστημονικό πρόγραμμα με υψηλού επιπέδου εισηγήσεις και παρουσιάσεις, πραγματοποιήθηκε μια επιστημονική και ορθολογιστική προσέγγιση επίκαιρων θεμάτων που σχετίζεται με τις συνέπειες και τον έλεγχο του καπνίσματος. Οι επιπτώσεις στην Υγεία και την Οικονομία, καθώς και το σημαντικό κοινωνικό ζήτημα της αναγόρευσης του Παθητικού Καπνίσματος σε θέμα προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, παρουσιάστηκαν και αναλύθηκαν από εξειδικευμένους Έλληνες και ξένους προσκεκλημένους επιστήμονες.
Θέματα που συζητήθηκαν ήταν :
- Οι Μηχανισμοί πρόληψης του καπνίσματος σε εφήβους
- Κλινική έρευνα για τις επιπτώσεις του καπνίσματος (ιατρική, οδοντιατρική, νοσηλευτική, λοιπών επαγγελματιών υγείας)
- Εκπαιδευτικές δραστηριότητες για την πρόληψη του καπνίσματος
- Ενημερωτικές καμπάνιες για το κάπνισμα
- Δράσεις προαγωγής και αγωγής υγείας για το κάπνισμα
- Διακοπή καπνίσματος
- Τα οικονομικά του καπνίσματος
- Το παθητικό κάπνισμα και ανθρώπινα δικαιώματα
- Πολιτικές ελέγχου καπνού σε διεθνές επίπεδο
- Στρατηγικές αντιμετώπισης της επιδημίας του καπνίσματος στην Ελλάδα
- Βασική έρευνα για τις επιπτώσεις του καπνίσματος
Η μουσική έγινε μέρος του μηνύματος
Η μαθητική διοργάνωση ολοκληρώθηκε με μουσικό πρόγραμμα, δίνοντας έναν πιο γιορτινό τόνο στην ολοκλήρωση των δράσεων.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης συμμετείχαν με φιλική προσφορά οι ONIRAMA, προσφέροντας στους μαθητές μια ξεχωριστή μουσική εμπειρία.


Εκατοντάδες μαθητές διασκέδασαν και χόρεψαν στους ρυθμούς των τραγουδιών του δημοφιλούς συγκροτήματος, με το κέφι και τη διάθεση να βρίσκονται στα ύψη καθ’ όλη τη διάρκεια της συναυλίας.

Η μουσική έδωσε έτσι το δικό της μήνυμα αισιοδοξίας και συμμετοχής, ολοκληρώνοντας μια διοργάνωση που είχε ως πρωταγωνιστές τα ίδια τα παιδιά.

Μια πανελλήνια μαθητική φωνή
Πρόγραμμα Συνεδρίου https://smokefreegreece.gr/wp-content/uploads/2013/04/4o_Smoking_Final_Pro_31.pdf
